12 Eyl├╝l 2010 Referandum┬ĺuna ─░li┼čkin Tavr─▒m─▒z Ne Olmal─▒?

...


"T├╝rkiye 12 Eyl├╝l 2010 tarihinde referanduma gidiyor. Tam 30 y─▒l sonra 12 Eyl├╝l rejiminin ├Ânemli kal─▒nt─▒lar─▒ndan biri olan 1982 Anayasas─▒nda birtak─▒m tadilat ├Âng├Âren anayasa de─či┼čiklikleri oylanacak. MeclisÔÇÖte AK PartiÔÇÖnin oylar─▒yla kabul edilen paket; 12 Eyl├╝l darbecilerinin yarg─▒lanmalar─▒ndan mahkeme karar─▒ olmaks─▒z─▒n yurt d─▒┼č─▒na ├ž─▒k─▒┼člar─▒n s─▒n─▒rland─▒r─▒lmas─▒ meselesine, sivillerin asker├« mahkemelerde yarg─▒lanmas─▒ndan kamu ├žal─▒┼čanlar─▒ i├žin toplu s├Âzle┼čme hakk─▒na kadar bir dizi konuda ├Ânemli de─či┼čiklikler i├žermekte. Bununla birlikte AYM ve HSYKÔÇÖn─▒n yap─▒s─▒na ili┼čkin d├╝zenlemelerin anayasa de─či┼čikliklerinde merkez├« rol├╝ oynad─▒─č─▒ ortada. Anayasa referandumu ┼čimdiden T├╝rkiye siyasetinde yeni ve yo─čun bir tart─▒┼čma ve safla┼čma meydana getirmi┼č durumda. Se├žim tarihine kadar mevcut durumun daha sert bir kutupla┼čmaya d├Ân├╝┼čmesi ka├ž─▒n─▒lmaz g├Âr├╝n├╝yor. Bu noktada sistemin temel yap─▒s─▒n─▒, kimli─čini ve ilkelerini reddetmekle m├╝kellef M├╝sl├╝manlar olarak referandum olay─▒n─▒n pek ├žok a├ž─▒dan bizleri de yak─▒ndan ilgilendirdi─či ve hangi tarzda olursa olsun benimseyece─čimiz tavr─▒n kimli─čimiz, siyasi konumumuz ve ili┼čkilerimiz ve gelece─čimizle ilgili oldu─ču a├ž─▒kt─▒r. Bu ├žer├ževede referandum olay─▒na nas─▒l yakla┼č─▒lmas─▒ gerekti─čini tart─▒┼čmaya a├žmak ve konuya ili┼čkin ─░slami camiadan isimlerin kanaatlerini almak istiyoruz. Bu ama├žla a┼ča─č─▒daki iki sorunun cevaplar─▒n─▒ istirham ediyoruz.ÔÇŁ 1- 12 Eyl├╝l tarihinde yap─▒lacak olan anayasa de─či┼čiklikleri referandumuna ili┼čkin farkl─▒ siyasi-ideolojik ├ževrelerin yakla┼č─▒mlar─▒n─▒ nas─▒l de─čerlendiriyorsunuz? 2- Referandumu nas─▒l yorumluyor ve ne t├╝r bir tav─▒r ├Âneriyorsunuz? REFERANDUMA ─░L─░┼×K─░N G├ľR├ť┼× ├ľncelikle belirmeliyim ki, referandum gerek hukuki gerekse siyasi bir kavram olarak yeteri kadar a├ž─▒kl─▒kla i┼členmi┼č de─čildir. Siyasilerimizin de ÔÇôki ├Âzellikle iktidar partisi- referandumun ne olup olmad─▒─č─▒ konusunda kafas─▒ kar─▒┼č─▒kt─▒r. Birbiriyle ilgileri sadece anayasa maddeleri olmalar─▒ iken, bu maddelerin torba halinde halk─▒n oyuna sunulmas─▒n─▒ hukuken do─čru bulmuyorum. Bir hukuk├žu olarak baz─▒ maddelerinin i├žeri─čine kat─▒lmad─▒─č─▒m ve ├žekincelerim oldu─ču halde, b├╝t├╝n├╝ne ili┼čkin oy kullanmak zorunda b─▒rak─▒lmak en ba┼čta ├Âzg├╝rl├╝─č├╝m├╝n k─▒s─▒tlanmas─▒, ayr─▒ca sadece bir robot ┼čeklinde alg─▒land─▒─č─▒m hissini vermektedir. Halk─▒n b├╝y├╝k ├žo─čunlu─čunun da de─či┼čiklik h├╝k├╝mleri hakk─▒nda yeteri kadar bilgilendirilmi┼č olmamas─▒, referandumun mahiyeti hakk─▒nda belirsizlikler ortaya ├ž─▒karmaktad─▒r. Referanduma sunulan anayasa de─či┼čiklik paketi i├žinde en ├žok ├Ânemi haiz olan hususlar y├╝ksek yarg─▒ kurumlar─▒n─▒n yap─▒land─▒r─▒lmas─▒na y├Âneliktir. Her ne kadar 12 Eyl├╝l darbeci- lerinin yarg─▒lanmas─▒ da paket i├žinde yer alsa bile bu konu daha ├žok semboliktir ve bir hesapla┼čman─▒n ifadesi say─▒labilir. Bu a├ž─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda muhalefet partilerinin ve bir k─▒s─▒m u├ž veya merkez g├╝├žlerin paketteki de─či┼čikliklere kar┼č─▒ ├ž─▒kmas─▒n─▒ anlamak m├╝mk├╝n g├Âr├╝nmektedir. Zira mevcut d├╝zenden nemalanan yap─▒lar ve ki┼čiler, kendini sistemin sahibi olarak g├Ârenler ve sahiplerinin sesi olan bir k─▒s─▒m birey ve kurulu┼člar mevcut d├╝zenin devam─▒nda pay─▒ ve yarar─▒ olan kesimlerdir. Ancak muhalefet partilerinin paketteki de─či┼čiklikler hakk─▒nda slogandan ├Âteye ge├žmeyen tav─▒rlar─▒ iktidar─▒n i┼čini kolayla┼čt─▒rmaktad─▒r. Bir araya gelmeleri m├╝mk├╝n olmayan kesimler Bremen m─▒z─▒kac─▒lar─▒ tiyatrosunda g├Ârev almaktalar. ─░├žinde cevab─▒ olan soru ile y├Ânlendirmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z ─░sl├ómi camiadan isimlerin de kafas─▒n─▒n kar─▒┼č─▒k oldu─čunu s├Âylemem gerekir. Sistemin temel yap─▒s─▒ ve kimli─čini reddetmekle m├╝kellef M├╝sl├╝man olarak referandum olay─▒ beni ve bizi ├žok yak─▒ndan ilgilendirdi─či tespitinize kat─▒lmamak m├╝mk├╝n de─čil. Zira insanlar siteme k├╝s olsalar da sistem onlar─▒ ku┼čatmakta, g├╝n├╝n├╝ ve gelece─čini etkilemeye devam etmektedir. Sistemin olumsuz tesirlerinden en az etkilenmek, topyek├╗n bir m├╝cadele i├žinde olmay─▒ gerektirir. Fakat bu topyek├╗n m├╝cadele sistem i├ži ara├žlar─▒ tamamen reddetmeyi veya kullanmamay─▒ i├žermemelidir. Ge├žmi┼čte bu anlamda yap─▒lan ifrat-tefrit misali anlay─▒┼č ve eylemlerin sahiplerinin bu g├╝n sistem i├ži ara├žlar─▒n i├žinde ve en fazla kullanan─▒ oldu─čunu g├Âzden ka├ž─▒rmamal─▒y─▒z. Her birinin sabiteleri hakk─▒nda net belirlemeleri olmad─▒─č─▒ ve itikadi sistemlerinin kendilerini politik eylemlerden uzak tuttu─ču halde ilkesizli─čin ve pragmatizmin eseri olarak politik arenada bulunmalar─▒ ayr─▒ bir tart─▒┼čma konusudur. Fakat topyek├╗n m├╝cadele i├žinde bulunan ve bu m├╝cadelelerinde alan ├žal─▒┼čmalar─▒yla toplumu/milleti/├╝mmeti i├žine alacak ├žal─▒┼čmalar─▒ ├╝retmeye ├žal─▒┼čanlar daha farkl─▒ gerek├želer ├╝retmek zorundad─▒r. Ger├žekten de M├╝sl├╝man ayd─▒nlar olarak T├╝rkiye Cumhuriyeti siyasi sisteminin temel yap─▒s─▒n─▒, kimli─čini ve ilkelerini reddetmek as─▒l olmal─▒d─▒r. Bir bak─▒ma referandumun da bu a├ž─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda mevcut sistemin revize edilerek devam─▒ anlam─▒nda bir ara├ž olarak dayat─▒ld─▒─č─▒ de─čerlendirilebilir, t─▒pk─▒ genel se├žimler gibi. Ancak ─░sl├ómi siyasi m├╝cadelemiz yak─▒n tarih i├žinde farkl─▒ pratikler de sunmaktad─▒r bizim i├žin. Her ne kadar farkl─▒ pratikler mutlakl─▒k ifade edemez ise de siyaset ├╝retmek ad─▒na de─čerlendirilmesi gereken pratiklerdir. Irak sava┼č─▒n─▒ bir anla┼čma ile sonland─▒ran ─░mam Humeyni ile Dayton ate┼čkes anla┼čmas─▒n─▒ imzalayan Aliya ─░zzetbegovi├žÔÇÖin zehir i├žmek olarak adland─▒rd─▒─č─▒ pratikleri iyi de─čerlendirmek gerekir. Siyasal ─░sl├ómi anlay─▒┼č─▒n, sistemin ve kurumlar─▒n─▒n bekas─▒ ve sistem i├ži ara├žlar─▒n g├╝├žlenmesi anlam─▒ ifade eden referandumu g├Ârmezden gelmeyi, reddetmeyi bir daha de─čerlendirmesi gerekir. Burada en ├Ânemli arg├╝man, bizlerin ─░sl├ómi siyasi m├╝cadele i├žinde nerede durdu─čumuz ve neler yapt─▒─č─▒m─▒zd─▒r. Pasif direni┼č i├žinde yer alan kesimlerin elbette referandum veya benzeri ara├žlar─▒ reddetmesi tabiidir. Aktif direni┼č i├žinde yer ald─▒─č─▒ halde ellerinden oyuncaklar─▒ al─▒nan siyasi zeminlerin kat─▒l─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ da ayr─▒ca de─čerlendirmek gerekir ki taraftarlar─▒n─▒n bunu nas─▒l de─čerlendireceklerini referandum sonucunda g├Ârece─čiz. Fakat ├╝mmetin gelece─či i├žin mevzi veya alan ├žal─▒┼čmas─▒ yapanlar─▒n, m├╝cadeleyi topye- k├╗n m├╝cadele olarak alg─▒layanlar─▒n her duruma ili┼čkin ├╝retebildikleri siyaset mutlaka olmal─▒d─▒r. ─░lle de radikallik ad─▒na her ┼čeye ve her kuruma kar┼č─▒ ├ž─▒kmak siyaset ├╝retmek de─čildir. Burada yine Rahmetli Aliya devreye giriyor. ÔÇťRadikalizm, laf karabal─▒kl─▒─č─▒na ve belagate indirgenebilir; oysa m├╝cadele ve direni┼č hi├žbir ┼čeyle k─▒yaslanamaz. Sonu├ž olarak bizim m├╝cadelemiz radikal bir cevap de─čil mi? Bu m├╝cadeleyi KosovaÔÇÖdaki pasif direni┼čle kar┼č─▒la┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒zda farkl─▒l─▒─č─▒ g├ÂreceksinizÔÇŁ ├ľnemli bir ba┼čka husus da, sorunuza cevap vermek durumunda olanlar─▒n i├žinde bulunduklar─▒ zemindir. Bu g├╝n bizlerin ├žal─▒┼čmalar─▒, 1960, 1971, 1980 darbelerinin akabindeki ├žal─▒┼čmalar de─čil. O g├╝nleri dolu dolu bir m├╝cadele ile ya┼čayanlar bu g├╝n farkl─▒ bir m├╝cadele i├žindeler. Ge├žmi┼čte topyek├╗n m├╝cadele sadece ─░sl├ómi konular─▒n bilinmesi ve ├Âz├╝mlenmesi olarak ├žal─▒┼čmalar─▒m─▒z─▒n esas─▒n─▒ olu┼čtururken, bu g├╝n m├╝cadelemiz a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak alan ├žal─▒┼čmalar─▒na y├Ânelmi┼č durumdad─▒r. Alan ├žal─▒┼čmalar─▒nda da ne kadar yaln─▒z kald─▒─č─▒m─▒z─▒ s├Âylemem gerekir. Bunda ge├žmi┼či sadece ifrat-tefrit ekseninde ve sadece kendi zemininde siyaset ├╝retmek olarak alg─▒layan arkada┼člar─▒m─▒z─▒n bu g├╝n farkl─▒ pratikleriyle bizleri ┼ča┼č─▒rtmalar─▒n─▒n, topyek├╗n m├╝cadele i├žinde olmad─▒klar─▒ gibi alan ├žal─▒┼čmalar─▒nda da olmay─▒┼člar─▒n─▒n pay─▒ b├╝y├╝kt├╝r. G├╝n├╝m├╝zde alan ├žal─▒┼čmalar─▒yla bezemeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z topyek├╗n m├╝cadelemiz i├žin, elimizdeki insan ve sosyal malzemeleri de─čerlendirerek siyaset ├╝retmek zorunday─▒z. Ger├žekten de bu g├╝n ya┼čanan siyasi ve sosyal geli┼čmeler en ├žok gelecek tasavvuru olanlar─▒, tasavvurlar─▒n─▒ hayata ge├žirmeye ├žal─▒┼čanlar─▒ yak─▒ndan ilgilendiriyor. Bu yak─▒ndan ilgi, dokunmayan y─▒lanla ilgili bir ilgi de de─čil. En derinden yakan geli┼čmelere kar┼č─▒ bir ilgidir. ─░htilallerin sonras─▒ d├Ânemlerde daha fazla insan─▒n kat─▒l─▒m─▒yla ├že┼čitlenen ├žal─▒┼čmalara kar┼č─▒n bug├╝n, rehavet ve konformizm, cemaat ve f─▒k─▒h birlikteli─činde laf ├╝retenlerin ├žo─čunlukta oldu─ču ortamda, gelecek tasavvurumuzu ve m├╝cadelemizdeki yol haritam─▒z─▒ hayata ge├žirecek pratikler i├žin siyaset ├╝retmek zorunday─▒z. Birilerinin bal ┼čerbeti i├žerek i├žine dald─▒─č─▒ sand─▒klara kar┼č─▒n, zehir ┼čerbeti i├žerek titreyen ellerimizle, g├╝n├╝m├╝z├╝ ku┼čatan, gelece─čimizi karartan kanunlara kar┼č─▒ ├Ân├╝m├╝ze ├ž─▒kan imk├ónlar─▒ de─čerlendirmeliyiz. ├ľzelde bu milletin, genelde de ├╝mmetin ├Ân├╝n├╝ a├žacak, emperyalizmin uzant─▒lar─▒n─▒n ensemizde boza pi┼čirmesini ├Ânlemeye yarayabilecek geli┼čmeleri, ├╝retti─čimiz orijinal siyaset i├žinde birer pratik olarak g├Ârebiliriz. AliyaÔÇÖn─▒n da dedi─či gibi, m├╝cadelemizin yeterince radikal oldu─čunu bilerek, pratiklerimizi pragmatizme kaymadan, s├╝rekli kendi kurumlar─▒m─▒z─▒ ve ├žal─▒┼čma zeminlerimizi ├╝reterek yolumuza devam etmeliyiz. Bu konuda bizi bizden ba┼čka k─▒namaya yetkili kimse de yoktur. Kendi i┼čimizi aram─▒zda isti┼čarelerle hallederiz. Yak─▒┼čt─▒rmalara ihtiyac─▒m─▒z olmaz. Bu g├╝n referanduma evet deriz, ayn─▒ zamanda da sistemin temel yap─▒s─▒n─▒ reddetmeye, kimli─čini ve ilkelerini elimizin tersiyle itmeye devam ederiz. M├╝cadelemize de devam ederiz. Unutmamal─▒y─▒z ki, referanduma sunulan de─či┼čikliklerin muhatab─▒ bizleriz, milleti- mizdir, ├╝mmetimizdir. Evet veya hay─▒r, gerek├želeriyle birlikte muhatab─▒m─▒za anlatabilmeliyiz. Bu yap─▒lmad─▒─č─▒ takdirde m├╝cadelenin muhataplar─▒ kendi i┼člerine bakacak, m├╝cadele etti─čini sananlar da seyirci olmaya devam edeceklerdir. Ya┼čanan s├╝rekli pratikten biri de ┼čudur: ÔÇťY─▒llard─▒r ├╝retti─čimiz kavram ve arg├╝manlar siyasiler taraf─▒ndan kullan─▒ld─▒, hayata ge├žirildi, bize gerek kalmad─▒. O halde oturup onlar─▒ izleyelim.ÔÇŁ Bu sonuca gelenler gibi olmak istemiyorum. D├╝nyada her ┼čey beni ilgilendiriyor. ├ťstelik ─░sl├óm co─črafyas─▒nda olanlar daha ├žok ilgilendiriyor.