Ama├ž M├╝sl├╝manlar─▒ Sindirmek (CUMA Dergisi)

...


Emniyetin baz─▒ eylemlere 1 May─▒s'ta oldu─ču gibi seyirci kalmas─▒ veya olgunla┼čmas─▒n─▒ beklemesi yeni bir olay de─čil. Bu filmi; 12 Eyl├╝llere, 12 Martlara, 27 May─▒slara, hatta 5816 say─▒l─▒ Kanunun ├ž─▒kar─▒lmas─▒na gerek├že olan heykel k─▒rma olaylar─▒na kadar g├Ât├╝rebilmek m├╝mk├╝n. Bu bayat film, zaman zaman temcit pilav─▒ gibi milletin ├Ân├╝ne getirilmektedir. Tabii zarar─▒ da t├╝m sivil ├Ârg├╝tler ve halk ├žekmektedir. T├╝rkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca Ceza Kanununun d─▒┼č─▒nda ├Âzel kanunlar ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu de─či┼čikliklerin k├Âkl├╝ olanlar─▒ ve zulm├╝ en yo─čun ┼čekliyle ba┼č─▒m─▒za getirilenleri de tekrar edilen filmin akabinde ger├žekle┼čmi┼čtir. Son 1 May─▒s olaylar─▒nda Emniyetin tespit etti─činiz tutumu da, d├╝zeni ayakta tutmakta s─▒k─▒nt─▒ ├žeken egemen mutlu az─▒nl─▒─č─▒n sistemden ald─▒klar─▒ pay─▒n eksilmemesi i├žin yapaca─č─▒ d├╝zenlemelere k─▒l─▒f bulma gayretleri olarak g├Âz├╝kmektedir. Ayr─▒ca, ge├žti─čimiz aylarda i┼čkence, yarg─▒s─▒z, infaz ve g├Âzalt─▒nda kay─▒plar gibi insanl─▒k d─▒┼č─▒ uygulamalarla y─▒pranan emniyet g├╝c├╝n├╝n, insani metotlarla ter├Âr├╝n ├╝stesinden gelemeyece─či, polisin ve kanunlar─▒n acze d├╝┼čt├╝─č├╝, dolay─▒s─▒yla ge├žmi┼čteki ay─▒plar─▒n─▒n ho┼č g├Âr├╝lmesi, g├╝ven erimesine u─črayan pembe karakol imaj─▒n─▒n tazelenmesi ve bunun i├žin de daha sert tedbirlerin al─▒nmas─▒ gerekti─čine inand─▒rma amac─▒na matuf bir operasyona girdi─či de s├Âylenebilir. Konuya iki y├Ânden yakla┼č─▒labilir. Birincisi bu bir idari tasarruftur. Bu tasarruf mahallinin en b├╝y├╝k m├╝lk├╝ amiri, yani vali taraf─▒ndan yap─▒l─▒r ve yap─▒lmaktad─▒r. 1 May─▒s olay─▒n─▒n akabinde karar─▒ alan ve a├ž─▒klayan ise Emniyet M├╝d├╝r├╝d├╝r. Bu ├žok garip. 1 May─▒s'ta ihtilal provas─▒ yapacak olan gruplar─▒n haz─▒rl─▒klar─▒ndan haberdar olan Emniyet'in (haberdar olmamas─▒ m├╝mk├╝n de─čil, zira Emniyet M├╝d├╝r├╝' n├╝n biraz evvel aktard─▒─č─▒n─▒z s├Âzleri bunu teyid ediyor) Vali Bey' e istihbarat vermemesi veya vermi┼čse bile olay ├ž─▒kmayaca─č─▒na dair garanti vererek onu tatile g├Ândermesi, olaylardan sonra da "meydanlar─▒ kapatt─▒m" demesi, idarenin tamamen Emniyet' in elinde olmas─▒ intiba─▒n─▒ vermektedir. T─▒pk─▒, M├╝d├╝rl├╝─č├╝ d├Âneminde say─▒s─▒z i┼čkence, yarg─▒s─▒z infaz ve g├Âzalt─▒lar─▒n ya┼čand─▒─č─▒ eski Emniyet Genel M├╝d├╝r├╝'n├╝n Adalet Bakanl─▒─č─▒ koltu─čuna oturmas─▒ gibi. Emniyetin bu idari tasarruf gasp─▒n─▒ Vilayetin basiretsizli─či ile izah etmek isabetli olamaz. Bu ancak silahl─▒ g├╝├žlerin idare ├╝zerindeki inisiyatifi olarak izah edilebilir. Yetmi┼č k├╝sur y─▒ll─▒k tarih bunun ├Ârnekleri ile doludur. Bu idari tasarruf gasp─▒n─▒n hukuksal dayana─č─▒ yoktur. Bu inisiyatif g├╝├žlerinin zihniyetine g├Âre de hukuksal dayana─č─▒ olmas─▒ gerekmez. Bu durum T├╝rkiye'deki sendikal hareketleri fazlaca etkilemez. Zira sendikal hareket hen├╝z ger├žek anlamda ba─č─▒ms─▒z bir sivil ├Ârg├╝tlenme haline gelememi┼čtir. ─░cazetli ve devlet destekli sendikal hareketler i├žin zaman─▒ ve zemini geldi─činde yeni meydanlar ihdas edilebilir. Bu meydanlar Kad─▒k├Ây meydan─▒ kadar ├Ânemli meydanlar olmasa da bir sahra olabilir. ´Ç¬ CUMA DERG─░S─░ÔÇÖnin 10-16 May─▒s 1996 (296) say─▒s─▒nda 1 May─▒s olaylar─▒n─▒n de─čerlendirilmesi kapsam─▒nda yap─▒lan soru┼čturmaya verilen cevap yaz─▒s─▒d─▒r. M├╝sl├╝manlar─▒ etkilemesi sorunuza gelince: M├╝sl├╝man kavram─▒ndan; bu ├╝lkede ya┼čayan, ─░slami de─čerlere ba─čl─▒ fakat farkl─▒ d├╝┼č├╝nce ve pratiklerle d├╝nya ve ahiret hayat─▒n─▒n mamur olmas─▒n─▒ dileyen ve bu yolda gayret sarfeden kahir ekseriyeti anl─▒yorum. Bu anlamda M├╝sl├╝manlar, yani halk─▒n, mutlu az─▒nl─▒k ve d─▒┼č kaynakl─▒ muhalefet d─▒┼č─▒nda kalan kahir ekseriyeti, sivil siyasi ├Ânderli─či ortaya koyacak teorik ve pratik olgunlu─ču hen├╝z yakalayamad─▒lar. ┼×imdilik Cuma namazlar─▒, g─▒yabi cenaze namazlar─▒, bazen korsan g├Âsteriler d├╝zenleyebiliyorlar. En ├Ânemli prati─či ise sisteme muhalefetini, muhalefetteki partilere oy vererek g├Âstermek. Halk─▒n ├Ân├╝nde bulundu─čuna inanan insan veya gruplar─▒n, ger├žekten halk─▒n ├Ân├╝nde ve aras─▒nda siyasi ├Ânderli─či ger├žekle┼čtirebilece─či zamanlarda meydanlar─▒ kullanmak i├žin izne ihtiya├žlar─▒ olmayacak. Zira ─░slami Hareketin metodunda; ter├Âr de─čil, ├Ânderlik, ├Ârneklik ve ku┼čat─▒c─▒ inisiyatif vard─▒r. Bu metodik olgunlu─ča var─▒ld─▒─č─▒nda meydanlar─▒ halk a├žacakt─▒r. Bu halk kavram─▒ i├žinde toplumun her kesimi (polis, asker, i┼č├ži, memur) olacakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ bu halkt─▒r. Bu siyasi bilinci insanlara ta┼č─▒yabilmekle bu sorun a┼č─▒labilir inanc─▒nday─▒m. Kendi insan─▒yla, yani muhatap kitlesiyle b├╝t├╝nle┼čemeyen hareketler ise s├╝rekli olarak hareketin ├Ân├╝ne ├ž─▒kar─▒lacak engellere alet olurlar. ┼×ekil 1 May─▒s 'ta oldu─ču gibi. Evet, ikisi de 1 May─▒s 'ta ger├žekle┼čti. Radikal Sol 'a kar┼č─▒ emniyetin tavr─▒ konusunda yeterince konu┼čuldu. Di─čer bir unsur medyan─▒n tavr─▒. Medya 1 May─▒s g├Âsterilerini "varo┼člar─▒n patlamas─▒" olarak yorumlad─▒. Bu izah bir yandan acziyetin, di─čer yandan da bir d├╝┼čmanl─▒─č─▒n ifadesi oldu. ├ľncelikle ba┼č edemeyecekleri g├╝ce kar┼č─▒ ya─čdanl─▒k g├Ârevlerini yerine getirdiler. Aksi halde Alevi kesim i├žerisinden bazen baz─▒ gruplar─▒n ge├žti─čimiz y─▒l bir medya grubunu tarumar etmesi olay─▒ tekerr├╝r edebilirdi. ─░kinci olarak, mevcut rejime kar┼č─▒ m├╝cadele eden gruplardan olan solu bitirmek ak─▒l kar─▒ de─čildi. Zira bir ba┼čka zinde g├╝├ž M├╝sl├╝manlar─▒n temsilcili─čini yapan gruplar vard─▒. Meydanlar bunlara kalabilirdi. Bu ise onlara g├Âre daha b├╝y├╝k bir tehlikedir. 1 May─▒s olaylar─▒nda bir sakall─▒ ┼čahs─▒n yanl─▒┼čl─▒kla g├Âz alt─▒na al─▒nmas─▒n─▒ f─▒rsat bilerek, Hizbullah'─▒n olaylara kar─▒┼čt─▒─č─▒ yalan─▒n─▒ da bunun i├žin uydurdular. Bu tav─▒r ├Âteden beri M├╝sl├╝manlara kar┼č─▒ uygulanan karalama ve sindirme tavr─▒d─▒r. Varo┼člarda s─▒k─▒┼čt─▒r─▒lan, ezilen, haklar─▒ tan─▒nmayan radikal solun hakl─▒l─▒k pay─▒n─▒; y─▒llard─▒r inan├žlar─▒ndan, ibadetlerinden ve k─▒yafetlerinden dolay─▒ zul├╝m g├Âren M├╝sl├╝manlara tan─▒mad─▒lar. Bu M├╝sl├╝manlar nerede ya┼č─▒yorlar? Ba┼čka bir ├╝lkenin varo┼člar─▒nda m─▒? Refah partisinin oy ├žo─čunlu─čunun bu varo┼člardan olu┼čtu─čunu dile getiren medya ve y├Ânetimin, ayn─▒ varo┼člardan y├╝kselen serbest├že inanma, d├╝┼č├╝nme ve ibadet ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ taleplerine sa─č─▒r ve dilsiz kalmas─▒ bir yana, karalamaya ve sindirmeye giri┼čmesi ├Ânemlidir. Bu insanlar ayn─▒ varo┼člarda farkl─▒ kaderleri mi payla┼č─▒yorlar? Hay─▒r. Fakat M├╝sl├╝manlar bir eyleme kat─▒ld─▒klar─▒nda ter├Ârist olarak nitelendiriliyorlar. ─░┼čte Sivas olaylar─▒. Tamamen hakl─▒ tepkilerden kaynaklanan bir y├╝r├╝y├╝┼č, idarenin zaaf─▒ veya planl─▒ uygulamas─▒ neticesi istenmeyen ├Âl├╝mlere neden olmu┼č idi. Kad─▒k├Ây meydan─▒nda da b├Âyle bir netice olabilirdi. Nitekim 3 ki┼či ├Âlm├╝┼č, y├╝ze yak─▒n insan yaralanm─▒┼čt─▒ . Daha feci netice de olabilirdi. Aczimendilere gelince: Bu insanlar─▒n s─▒rf inan├žlar─▒ndan ve k─▒yafetlerinden ├Ât├╝r├╝ ├Âzg├╝rl├╝kleri k─▒s─▒tlanabiliyor. Mer'i hukuk a├ž─▒s─▒ndan bak─▒ld─▒─č─▒nda; bu insanlar k─▒l─▒k k─▒yafet kanununa ayk─▒r─▒ davran─▒┼č i├žinde iseler (ki de─čiller ve de k─▒nanmamalar─▒ gerekir)haklar─▒nda gerekli kanuni i┼člemlerin yap─▒lmas─▒ veya toplu seyahat etmeleri, g├Âsteri ve y├╝r├╝y├╝┼čleri d├╝zenleyen 2911 say─▒l─▒ Kanuna muhalefeti kaps─▒yorsa yine gerekli tatbikat─▒n yap─▒lmas─▒ (ki yapt─▒klar─▒ sadece toplu gezidir ve g├Âsteri yapmamaktad─▒rlar) gerekir. Bunlar─▒ yapmay─▒p da yedi y├╝z ki┼čiye varan bir toplulu─čun bir benzin istasyonunda veya bir cami avlusunda saatlerce hatta iki g├╝n boyunca muhasara alt─▒nda bekletilmeleri, sonra da memleketlerine silah zoruyla g├Ânderilmeleri, tabir caiz ise "Gestapo" uygulamas─▒d─▒r. Kanuni takibat yok. Hatta yaz─▒l─▒ bir emir bile yok. Bizler seyahat ├Âzg├╝rl├╝klerini kullanan bu insanlar─▒n vekilleri olarak dokuz avukat, yetkililerle g├Âr├╝┼čmek istedik. Muhatap bulamad─▒k. Her bir yetkili bir ├╝st makama havale ederek, kendisinin emir kulu oldu─čunu, emrin yukardan geldi─čini ifade etmi┼čtir. Sonu├žta, bu uygulaman─▒n sorumlulu─čunun, karanl─▒k ve g├Âr├╝nmeyen bir g├╝ce kadar ula┼čt─▒─č─▒na ┼čahit olduk. Her defas─▒nda oldu─ču gibi hukuk devleti beklentimiz bir ba┼čka bahara kald─▒.