MGK ve Demokrasi ├ťzerine S├Âyle┼či (─░NSAN ONURU Dergisi)

...


MGK VE DEMOKRAS─░ ├ťZER─░NE S├ľYLE┼×─░(´Ç¬) Soru 1: MGKÔÇÖn─▒n k─▒sa tarih├žesini verebilir misiniz? MGKÔÇÖn─▒n tarihi, MGK ismiyle de─čil ama farkl─▒ isimlerle, bizim hem siyasi tarihimiz a├ž─▒s─▒ndan, hem hukuk tarihimiz a├ž─▒s─▒ndan, hem de idari yap─▒lanmam─▒z a├ž─▒s─▒ndan ├žok eskilere dayan─▒yor. Y├╝ksek M├╝dafaa Meclisi ad─▒yla 1933ÔÇÖte kurulmu┼č bir kurum s├Âz konusu. Daha sonra 1949ÔÇÖda Milli Savunma Y├╝ksek Kurulu ad─▒yla Y├╝ksek M├╝dafaa Meclisinin yerine kurulmu┼č, bir ba┼čka kurum var. Bu iki kurumun yap─▒s─▒n─▒ inceledi─čimizde, bug├╝nk├╝, yani 1961ÔÇÖde Anayasaya giren Milli G├╝venlik Kurulunun yap─▒lanmas─▒yla ├žok benzerlik g├Âsteriyor. Bunu daha eskilere g├Ât├╝rmek m├╝mk├╝n; 1921ÔÇÖde Halk Enc├╝meni ad─▒yla Mustafa Kemal Atat├╝rkÔÇÖ├╝n meclise verdi─či bir talimatla olu┼čturdu─ču Halk Enc├╝meni var. MGK, buralara kadar dayand─▒r─▒labilir. Ve ├žok enteresand─▒r; bug├╝nk├╝ Milli G├╝venlik Kurulu kendisini 1933ÔÇÖteki Y├╝ksek M├╝dafa Meclisine dayand─▒r─▒yor. Nereden ├ž─▒kar─▒yoruz bunu? Ge├žti─čimiz y─▒l (l997) Milli G├╝venlik Kurulu 64. kurulu┼č y─▒l d├Ân├╝m├╝n├╝ kutlad─▒. ┼×imdi MGK Anayasaya ne zaman girdi? 1961ÔÇÖde girdi. Peki, 64. y─▒ld├Ân├╝m├╝n├╝ kutlamak ne demek? Milli G├╝venlik Kurulunun kendisini Y├╝ksek M├╝dafa Meclisine dayand─▒rmas─▒ demektir. Hal b├Âyle olunca Milli G├╝venlik Kurulu 1961ÔÇÖde Anayasaya girmi┼č bir kurul olarak de─čil, 1933ÔÇÖte kurulmu┼č bir idari kurul olarak g├Âr├╝l├╝yor. MGKÔÇÖn─▒n kendisini dayand─▒rd─▒─č─▒ Y├╝ksek M├╝dafa Meclisi ad─▒yla 1933ÔÇÖte kurulan kurum, gizli bir kararname ile kuruluyor. Yani yay─▒mlanmayan, Resmi GazeteÔÇÖde yay─▒mlanmayan gizli bir kararname ile kuruluyor. H├ólbuki 1949ÔÇÖdaki Milli Savunma Y├╝ksek Kurulu a├ž─▒k olarak 5399 say─▒l─▒ Kanunla kuruluyor. Bug├╝nk├╝ Milli G├╝venlik Kurulu kendisini Y├╝ksek M├╝dafa Meclisine, yani 1933ÔÇÖte gizli bir kararname ile olu┼čturulan kurula dayand─▒r─▒yor. Dolay─▒s─▒yla ├žok rahatl─▒kla s├Âylenebilir: Milli G├╝venlik Kurulu her ne kadar AnayasaÔÇÖya 1961ÔÇÖde girmi┼č gibi g├Âr├╝nse de fiilen ve resmen -gizli olmas─▒ resmi olmad─▒─č─▒ anlam─▒na gelmiyor- Milli G├╝venlik Kurulunun kabul├╝yle, 64. Y─▒l d├Ân├╝m├╝n├╝ kutlamas─▒ndan kaynaklanan kabul├╝yle, bizim tarihimize, siyasi ve idari tarihimize 1933ÔÇÖte girmi┼č oluyor. Soru 2: T├╝rkiyeÔÇÖnin y├Ân├╝n├╝n tayininde MGKÔÇÖn─▒n rol├╝ nedir? T├╝rkiyeÔÇÖde Milli G├╝venlik Siyasetinin tayini diye bir olay var. Milli G├╝venlik Kurulu Kanunu ve Milli G├╝venlik Kurulu Genel Sekreterli─či ile ilgili d├╝zenlemelere bakt─▒─č─▒m─▒zda Milli G├╝venlik Kurulu ayn─▒ zamanda Milli G├╝venlik Siyasetini de belirliyor. Hat─▒rlars─▒n─▒z 1997ÔÇÖde bas─▒nda Milli G├╝venlik Siyaset Belgesi diye bir belge yer ald─▒. Bu belgeye g├Âre gerek T├╝rkiyeÔÇÖnin i├ž yap─▒lanmas─▒nda ve olu┼čumlar─▒nda gerekse T├╝rkiyeÔÇÖnin d─▒┼č politikas─▒nda belirlenen g├╝venlik siyasetinin Milli G├╝venlik Kurulu taraf─▒ndan ┼čekillendirildi─čini g├Âr├╝yoruz. Bize MGK taraf─▒ndan konu┼čland─▒r─▒lan i├ž ve d─▒┼č siyaset s├Âz konusu. Dolay─▒s─▒yla T├╝rkiyeÔÇÖnin y├Ân├╝n├╝n tayininde MGKÔÇÖn─▒n rol├╝ nedir de─čil, kesin rol├╝ vard─▒r. Ve dolay─▒s─▒yla T├╝rkiye Cumhuriyeti TarihiÔÇÖnin Milli G├╝venlik Kurulu olmaks─▒z─▒n de─čerlendirilmesi, d├╝┼č├╝n├╝lmesi m├╝mk├╝n de─čil. Soru 3: MGKÔÇÖn─▒n olu┼čumu ve devam etmesi bizim demokrasi k├╝lt├╝r├╝m├╝z├╝n zaaf─▒na ba─članabilir mi? Elbette ba─članabilir. T├╝rk halk─▒n─▒n demokrasi k├╝lt├╝r├╝n├╝ ge├žmi┼čteki de─čerlerinden ziyade, Cumhuriyet d├Âneminde olu┼čturulmaya ve y├Ânlendirilmeye ├žal─▒┼č─▒lan ÔÇťUlus ´Ç¬ R├Âportaj, ─░NSAN ONURU Dergisinin Ocak 1999 say─▒s─▒nda yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. 2 DevletÔÇŁ de─čerleriyle ifade etmek m├╝mk├╝n. ├ç├╝nk├╝ demokrasinin T├╝rkiye tarihine cumhuriyetle birlikte girdi─či s├Âylenir. Dolay─▒s─▒yla ┼ču anki alg─▒lamalar─▒m─▒z─▒n, demokrasi alg─▒lamalar─▒m─▒z─▒n temelinde cumhuriyet yatar. E─čer Milli G├╝venlik Kurulunun 1933ÔÇÖte kuruldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝rsek ve bu g├╝ne kadar ki yap─▒lmanmas─▒ dikkate al─▒n─▒rsa, b├╝t├╝n siyasi iradeyi etkileyen ve onu d─▒┼člayan, onun ├╝zerinde kendini vas─▒fland─▒ran bir kurul olmas─▒ ve bu kurul i├žerisinden askeri b├╝rokrasinin sivil b├╝rokrasiden daha etkin halde bulunmas─▒, T├╝rkiyeÔÇÖdeki demokrasinin tan─▒m─▒n─▒ ortaya koyar. Yani ille de demokrasiyi bat─▒daki gibi tarif etmek gerekmiyor. Mevcut olu┼čumlar ve y├Ânlendirmeler ve de insanlar─▒n zihinlerinde olu┼čturulmu┼č tan─▒mlamalar bizim demokrasi k├╝lt├╝r├╝m├╝zd├╝r. O halde T├╝rkiyeÔÇÖdeki insanlar─▒n demokrasi k├╝lt├╝r├╝n├╝n Milli G├╝venlik Kurulu, G├╝venlik Siyasetinin de asker taraf─▒ndan belirlendi─či daha do─črusu her t├╝rl├╝ idari ve siyasi yap─▒lanmalara ve sosyal geli┼čmelere askeri damga vuruldu─ču g├Âzlemlendi─činde, T├╝rkiyeÔÇÖde resmi anlamda demokrasi k├╝lt├╝r├╝ diye bir k├╝lt├╝r├╝n mevcut olmad─▒─č─▒n─▒ g├Ârebiliriz. Elbette ki dernekler, vak─▒flar gibi sivil olu┼čumlarda ve insanlar─▒n kafalar─▒nda demokrasi ile ilgili baz─▒ ilkeler vard─▒r. Birtak─▒m k├╝lt├╝rel de─čerler vard─▒r. Ama bunlar T├╝rkiye Cumhuriyetinin demokrasi k├╝lt├╝r├╝n├╝ ifade etmiyor. Bunlar genel demokratik zihniyetin d─▒┼č─▒nda buna kar┼č─▒ olu┼čmu┼č ama do─čudan, ama bat─▒dan kendi insani de─čerlerinden olu┼čmu┼č demokrasi k├╝lt├╝r├╝d├╝r. Fakat bu hi├žbir zaman devletin ve idarenin demokrasi k├╝lt├╝r├╝ anlam─▒na gelmez. Dolay─▒s─▒yla devlet ├žok uzun zamand─▒r, kurulu┼čundan bu yana demokrasiyi kendi anlad─▒─č─▒, kendi y├Ânlendirdi─či, kendi dizayn etti─či tarzda insanlar─▒n kafalar─▒na gerek okullarda gerek okul d─▒┼č─▒ yerlerde yerle┼čtirdi─čine g├Âre, bizim demokrasi k├╝lt├╝r├╝m├╝z├╝ normatif veya fiili anlamda t├╝m d├╝nya ├╝zerindeki demokrasi ile irtibatland─▒rmak m├╝mk├╝n de─čil. T├╝rkiyeÔÇÖye has bir demokrasi anlay─▒┼č─▒ s├Âz konusu. Dolay─▒s─▒yla bunun da gerek├želerinden en ├Ânemlisi Milli G├╝venlik Kuruludur. T├╝rkiye siyasi ve idari hayat─▒nda Milli G├╝venlik Kurulu olmaks─▒z─▒n herhangi bir yap─▒lanmadan s├Âz etmek m├╝mk├╝n olamamaktad─▒r. Tabi bunlar─▒ s├Âylerken Milli G├╝venlik Kurulunu tabula┼čt─▒rma anlam─▒nda s├Âylemiyorum. Var olan kurumu anlatmaya ├žal─▒┼č─▒yorum. E─čer bu kurumu iyi tan─▒rsak bunun kar┼č─▒s─▒nda daha sivil, daha demokratik (veya bunun ismini ├žok daha farkl─▒ koyabiliriz) bir yap─▒lanma d├╝┼č├╝nebiliriz. Mutlaka demokratik veya sivil olarak ifade etmek gerekmeyebilir. Ama insan f─▒trat─▒na, insan ya┼čant─▒s─▒na ve toplumlar─▒n istikbalden beklentilerine uygun bir idare tarz─▒. Bu bir ├Âzlem de olabilir ama bunun ger├žekle┼čebilmesini her ┼čeyden evvel Milli G├╝venlik KuruluÔÇÖnu i├žinde bar─▒nd─▒ran idari yap─▒lanman─▒n d─▒┼č─▒nda aramal─▒y─▒z. E─čer bunun i├žinde aramaya kalkt─▒─č─▒m─▒zda i┼čte bu g├╝ne kadar olan geli┼čmelerin d─▒┼č─▒nda ba┼čka geli┼čme ya┼čamak imk├ón─▒m─▒z─▒n olmad─▒─č─▒n─▒ ├žok a├ž─▒k g├Ârebiliriz. ┼×u an ya┼čad─▒─č─▒m─▒z, i┼čte 28 ┼×ubat s├╝reci dedi─čimiz s├╝re├žte bu kendini ├žok daha belirgin olarak g├Âsteriyor. ┼×u an T├╝rkiyeÔÇÖde herhangi bir sivil idare, sivil inisiyatif s├Âz konusu de─čil. Tamamen ordunun y├Ânetime h├ókim oldu─ču ve her alan─▒, siyasi, sosyal, idari, k├╝lt├╝rel olmak ├╝zere her alan─▒ inisiyatifi alt─▒na almaya ├žal─▒┼čan ve buna uygun d├╝zenlemeler yapan bir sistemle kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z. Bu g├╝n i├žinde bulundu─čumuz 28 ┼×ubat s├╝recinin tan─▒mlamas─▒ budur. Ancak burada bir yanl─▒┼č alg─▒lamay─▒ d├╝zeltmek zorunday─▒z. 28 ┼×ubat bir ÔÇťmilatÔÇŁ de─čildir. Bir├žok ├ževreler 28 ┼×ubatla beraber ba┼č─▒m─▒za gelen ┼ču olaylar─▒ 28 ┼×ubatla ba┼člat─▒yor. Ve 28 ┼×ubat bir milatt─▒r deniliyor. Ben ├Âyle inanm─▒yorum. Bizim milad─▒m─▒z, 28 ┼×ubatta bir kere daha net olarak ya┼čad─▒─č─▒m─▒z olaylar─▒n milad─▒ Cumhuriyetin kurulu┼čuna dayan─▒r. Hatta ben bunu ├žok daha geri g├Ât├╝r├╝yorum. Kitapta da bahsettim, bu ─░ttihat ve Terakkinin kendisini g├Âstermesiyle, etlili olmas─▒yla ba┼člayan bir s├╝re├žtir. Gerek ordu 3 i├žerisinde, gerek sivil b├╝rokrasi i├žerisinde olsun, gerek b├╝rokratik kademelerin d─▒┼č─▒nda, d├╝┼č├╝nen yazan ├žizen ayd─▒nlar─▒n kafas─▒nda olsun, hala ─░ttihat Terakki devam ediyor. Bir tarafta ─░ttihat Terakkinin bir kanad─▒n─▒n d├╝┼č├╝nceleri devam ediyor. Buna sol-kemalist kanat diyebilirsiniz. Di─čer tarafta da sa─č kanat diye tabir edilen ve i├žerisine ─░slam├« muhafazak├ór kesimi de alan ikinci bir kanat var. Her ikisi de ─░ttihat ve Terakkinin iki ayr─▒ kanad─▒n─▒ olu┼čturuyor. Her ikisine g├Âre kar┼č─▒ taraf ÔÇť├ÂtekiÔÇŁ kavram─▒yla, ifade ediliyor. Her iki kanat da halk─▒na yabanc─▒, dayatmac─▒ ve ceberrut. Ceberrut Devlet anlay─▒┼č─▒ ve y├Ânetimi zaman zaman iki kanat aras─▒nda el de─či┼čtirse de netice fark etmiyor. Dolay─▒s─▒yla bizim 28 ┼×ubat milad─▒m─▒z yok. Biz 28 ┼×ubatlar─▒ ─░ttihat ve Terakkiden beri ya┼č─▒yoruz. Zaman zaman zay─▒flad─▒─č─▒ d├Ânemler oldu. Yani iktidarlar─▒, sivil iktidarlar─▒n g├╝├žleriyle orant─▒l─▒ olarak zay─▒flad─▒─č─▒, Milli G├╝venlik Kurulu veya ona ba─čl─▒ kurumlar─▒n, onun olu┼čturdu─ču kurullar─▒n geri plana itildi─či veya geri planda kald─▒─č─▒, zamanlar olmu┼čtur. Fakat bu geri planda kal─▒┼č tamamen ortadan kalkt─▒─č─▒ anlam─▒na gelmedi. G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi Milli G├╝venlik Kurulu 1933ÔÇÖte gizli kararname ile kuruluyor, 49ÔÇÖda kanunla kuruluyor, arkas─▒ndan 61ÔÇÖde Anayasaya giriyor, arkas─▒ndan 71ÔÇÖde yeniden dizayn ediliyor, son olarak da 82 Anayasas─▒nda dizayn ediliyor. Fakat ├ľzalÔÇÖ─▒n iktidar─▒n─▒n zirvesinde oldu─ču i┼čte diyelim ki 87ÔÇÖlerde ba┼člayan s├╝re├žte Milli G├╝venlik KuruluÔÇÖnun daha etkili olmaya y├Ânelik ├žal─▒┼čmalar─▒ var ve bu ├žal─▒┼čmalar 28 ┼×ubatÔÇÖta meyvalar─▒n─▒ vermeye ba┼člad─▒. Yani daha net daha somut g├Âr├╝nt├╝lerle kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmaya ba┼člad─▒. O a├ž─▒dan MGKÔÇÖy─▒ 28 ┼×ubatÔÇÖa indirgemek yanl─▒┼čt─▒r. 28 ┼×ubat bir milat de─čildir. Soru 4: MGKÔÇÖy─▒ siviller etkiliyor mu? Ve yahutta kendisini sivil tan─▒mlayan kesimler etkiliyor mu? Ben b├Âyle bir olguya rastlamad─▒m Yani MGKÔÇÖy─▒ kendini sivil sayan kesimler etkilemiyor. MGK ile i┼čbirli─či yapan, MGKÔÇÖn─▒n ├Ânemini ├žok vurgulayan, i┼čte ona raporlar haz─▒rlayan, onlarla birlikte ├žal─▒┼čan insanlar zaten MGK ile beraber hareket ediyorlar. Yani burada elit bir taban─▒n halka olan yabanc─▒l─▒─č─▒n─▒n yans─▒mas─▒ s├Âzkonusu. MGK dedi─čimiz olay zaten sivil ve askerlerden olu┼čuyor. Sadece askerlerden olu┼čmuyor. Ancak mantalite olarak ayn─▒ mantaliteye sahip insanlar─▒n olu┼čturdu─ču yap─▒ olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒k─▒yor. Dolay─▒s─▒yla MGKÔÇÖy─▒ siviller etkiliyor diye bir ┼čey yok. Cumhuriyeti kuran irade hem sivil hem askeri irade. Ama bu iradenin bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ ─░ttihat Terakkinin bak─▒┼č a├ž─▒s─▒. Yani halka yabanc─▒, halk─▒n─▒ tepeden g├Âren ve onu toplum m├╝hendisi gibi istedi─či kal─▒ba sokmaya ├žal─▒┼čan bir anlay─▒┼č s├Âz konusu. Dolay─▒s─▒yla burada asker sivil ayr─▒m─▒ yapman─▒n pek bir yarar─▒ yok. B├Âyle bir g├Âr├╝nt├╝ de yok. MGKÔÇÖy─▒ siviller etkiliyor demek yerine, gerek sivil b├╝rokrasi gerek askeri b├╝rokrasi i├žindeki insanlar─▒n bir konsens├╝s├╝nden bahsedilebilir. Kime kar┼č─▒? Halka kar┼č─▒. Halk─▒ bir toplum m├╝hendisi gibi istedi─či kal─▒ba d├Âkmeye ├žal─▒┼čan insanlar var. Dolay─▒s─▒yla MGK ile siviller aras─▒nda g├Âr├╝nmeyen alanda bir ili┼čki s├Âz konusu de─čil, apa├ž─▒k, bilinen bir ili┼čki var. Milli G├╝venlik Akademisinin sivilleri de mevcut. Devlet erk├ón─▒n─▒n ve ├╝st y├Âneticilerinin, Milli G├╝venlik Kurulunun olu┼čturdu─ču Milli G├╝venlik Siyaseti ├žer├ževesinde d├╝┼č├╝nmesini sa─člamaya y├Ânelik kurulu┼č Milli G├╝venlik Akademisidir. Burada asker ki┼čilerin e─čitimi kadar sivil b├╝rokrasiden gelen ├╝st d├╝zey y├Âneticilerin, hatta ├Âzel te┼čebb├╝ste ├žal─▒┼čan ├╝st d├╝zey y├Ânetici insanlar─▒n e─čitimi s├Âzkonusu. Hangi y├Ânde? Milli G├╝venlik Siyaseti, yani belirlenen ÔÇťform├╝ll├╝ g├╝venlik siyasetiÔÇŁ ├žer├ževesinde bir e─čitim s├Âzkonusu. 4 ─░┼čte burada sivil b├╝rokrasiye, sivil kesimde ├Ânemli tiplere ve y├Âneticilere de bir nevi tornadan ge├žirme tarz─▒nda, gerek tehdit alg─▒lamalar─▒ gerek istikbale y├Ânelik T├╝rkiyeÔÇÖnin Milli G├╝venlik Siyaseti do─črultusunda bir e─čitim veriliyor. Dolay─▒s─▒yla bunun i├žin kurulmu┼č Milli G├╝venlik Akademisi MGK ile siviller aras─▒ndaki ili┼čkide ├Ânemli bir kurum. Bu ili┼čki g├Âr├╝lmeyen bir ili┼čki de─čil. Milli G├╝venlik Akademisi kanuni bir kurulu┼č. G├Âr├╝lmeyen ili┼čki yok, g├Âr├╝len ili┼čki var. Ne yapt─▒lar 28 ┼×ubat s├╝recinde? Bunu ├žok daha yayg─▒nla┼čt─▒rmak i├žin ÔÇťKamu Diplomasisi Kurslar─▒ÔÇŁ diye daha k─▒sa d├Ânemli bir bu├žuk ayl─▒k d├Ânemler halinde daha alt kesimdeki b├╝rokratlara da kurslar a├žt─▒lar. Bas─▒nda ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Burada daha alt kesimdeki b├╝rokratlara y├Ânelik e─čitim ├žal─▒┼čmalar─▒ yap─▒ld─▒. MGKÔÇÖn─▒n olu┼čturdu─ču politika ├žer├ževesinde sivil b├╝rokrasiyi etkileme ve dizayn etme ameliyesi yerine getirilmeye ├žal─▒┼č─▒ld─▒. Soru 5: MGK normal durumlarda politikalar yap─▒yor veya rol ├╝stleniyor mu? Evet ├╝stlenmektedir. ─░┼čte bug├╝n ├╝niversitedeki ba┼č├Ârt├╝s├╝ yasa─č─▒ndan tutun kamu kurumlar─▒nda ├žal─▒┼čan memurlar─▒n ve her t├╝r personelin, i┼č├žilerde d├óhil belli bir kal─▒p i├žine sokulmaya ├žal─▒┼č─▒lmas─▒, ├Â─čretmen tayinleri, b├╝rokrasideki atamalar, camilerin Diyanete ba─članmas─▒ndan irtica yasalar─▒na var─▒ncaya kadar ┼ču an toplumla alakal─▒ ne kadar d├╝zenleme varsa -gerek hukuki gerek fiziki- bunlar─▒n hepsi MGKÔÇÖn─▒n olu┼čturdu─ču G├╝venlik Siyaseti ├žer├ževesinde oluyor. Dolay─▒s─▒yla sadece tehdit tan─▒mlamalar─▒ veya ola─čan├╝st├╝ durumlara has kurum olmad─▒─č─▒ i├žin Milli G├╝venlik Kurulu b├╝t├╝n bu alanlara el atm─▒┼č vaziyette. Bunu nas─▒l yap─▒yor? Milli G├╝venlik KunruluÔÇÖnun kendi alt birimleri var. Milli G├╝venlik Kurulu Genel Sekreterli─čine ba─čl─▒; Toplumla ─░li┼čkiler Ba┼čkanl─▒─č─▒ gibi, e─čitimle ilgili daireler gibi, Hukuk M├╝┼čavirli─či gibi... Bu alt kurulu┼člar vas─▒tas─▒yla Milli G├╝venlik Kurulu normal ko┼čullarda olu┼čturulmaya ├žal─▒┼č─▒lan politikalara da tesir ediyor. Hatta dizayn ediyor. Kanun tasar─▒lar─▒ haz─▒rlay─▒p H├╝k├╝mete tavsiye(!) ediyor. Soru 6: Anayasada MGKÔÇÖn─▒n tavsiye niteli─činde kararlar ald─▒─č─▒ s├Âyleniyor. H├╝k├╝metlerin bunun kar┼č─▒s─▒nda direnemedi─čini g├Âr├╝yoruz. MGK H├╝k├╝metlerin ├╝zerinde diyebilir miyiz? Kesinlikle h├╝k├╝metlerin ├╝zerinde bir kurum. Biraz ├Ânce de─čindi─čimiz gibi, her iktidar de─či┼čiminde Ba┼čbakana k─▒rm─▒z─▒ kitap diye tabir edilen i┼čte o Milli G├╝venlik Siyaset Belgesi verilir. Orada gerek T├╝rkiyeÔÇÖnin i├žerisinde bir tak─▒m faliyetler, gerek T├╝rkiyeÔÇÖnin d─▒┼č─▒ndaki olu┼čumlarla ilgili istihbarat bilgileri verilir ve bu istihbarat bilgileri ├žer├ževesinde T├╝rkiyeÔÇÖnin i├ž ve d─▒┼č politikas─▒n─▒n neler oldu─čuna; idari, askeri, k├╝lt├╝rel, sosyal, siyasi, hukuki b├╝t├╝n bunlar─▒ i├žine alan politikalar─▒n nas─▒l olmas─▒ gerekti─čine dair bir rapordur bu. Bu rapor Ba┼čbakana sunulur. Ve ba┼čbakanlar orada bu rapora uymak zorunda hissederler kendilerini. Ni├žin? T├╝rkiyeÔÇÖde siyaset kendi ayaklar─▒ ├╝zerinde duracak bir ┼čahsiyete ula┼čm─▒┼č de─čil de ondan. Bu sadece siyasilerin kusuru mu? Elbette siyasilerin de kusuru var; ama sistemin ba┼č─▒ndan beri kurulu┼ču buna uygun olarak yap─▒lm─▒┼č. Mevcut iradeye kar┼č─▒ gelenler bir ┼čekilde ama medya vas─▒tas─▒yla ama ihtilaller vas─▒tas─▒yla ama daha de─či┼čik operasyonlarla ortadan kald─▒r─▒l─▒rlar veya devre d─▒┼č─▒ b─▒rak─▒l─▒rlar. B├Âylelikle siyasiler kendi ayaklar─▒ ├╝zerinde duramad─▒─č─▒, halk─▒ ile b├╝t├╝nle┼čemedi─či i├žin bu iradeye kar┼č─▒ gelemezler. Gelemeyince de tavsiye niteli─čindeki kararlar onlar i├žin emir telakki edilir. 5 Ancak biraz ├Ânce de s├Âyledi─čim gibi mevcut siyasi yap─▒lanmalar, siyasi iktidarlar, siyasi partiler kendi i├žlerindeki, en az─▒ndan kendi kurulu┼č kanunlar─▒ndaki demokratik usullere uysalar, halkla b├╝t├╝nle┼čebilseler, halk─▒n inanc─▒yla ├Ârf├╝yle bar─▒┼č─▒k olabilseler, halktan alacaklar─▒ desteklerle o tavsiye kararlar─▒n─▒ de─čerlendirebilirler, uygun g├Ârd├╝klerini kabul ederler, uygun g├Ârmediklerini en az─▒ndan derler ki; ÔÇťBu T├╝rkiyeÔÇÖdeki sosyal k├╝lt├╝rel geli┼čmelere uymuyor, dolay─▒s─▒yla bunu yeniden birlikte g├Âzden ge├žirelimÔÇŁ. Fakat arkalar─▒nda b├Âyle bir g├╝c├╝ bulamad─▒klar─▒ i├žin ve kendileri b├Âyle bir g├╝c├╝ arkalar─▒na alabilecek yap─▒ ve haysiyete veya ciddiyete sahip olmad─▒klar─▒ i├žin ne yapacaklar? Kar┼č─▒lar─▒ndaki g├╝c├╝ kendi varl─▒k sebeplerinden de fazla ├Ânemseyip o iradeye ram olacaklard─▒r. Ve b├Âyle olmaktad─▒r da. Dolay─▒s─▒yla tavsiye kararlar─▒ emir niteli─činde. AnayasaÔÇÖda tavsiye olarak da ge├žse, bildirim olarak da ge├žse, siyasi yap─▒ bu iradeyi kanun h├╝km├╝nde hatta AnayasaÔÇÖdan ├žok ├Ânemli emir kabul ederek uygulamak zorunda hissediyor kendini. Soru 7: 1945 y─▒l─▒nda ├žok partili hayata ge├žiliyor. Bundan daha ├Ânce iki kere te┼čebb├╝s ediliyor. Fakat ba┼čar─▒l─▒ olunam─▒yor. Bir ┼×eyh Sait ─░syan─▒ var, Menemen olay─▒ var. MGK zihniyeti d─▒┼č─▒nda d├╝┼č├╝nen insanlar y├Ânetimde s├Âz hakk─▒ istedi─činde bir ┼čekilde tasfiye ediliyor. 1933 y─▒l─▒nda MGKÔÇÖn─▒n kurulmas─▒ onlar─▒n mantalitesindeki demokrasi i├žin bir me┼čruiyet veriyor mu? Bunun i├žin mi kuruldu? Demokrasi bir yerde sekteye u─čramamas─▒ i├žin i┼čte ┼×eyh Sait ─░syan─▒n─▒n olmamas─▒ i├žin Menemen olaylar─▒n─▒n ya┼čanmamas─▒ i├žin mi kuruldu? ┼×imdi tabi 1933ÔÇÖlerde T├╝rkiye Cumhuriyeti yeni bir cumhuriyet. Dolay─▒s─▒yla olduk├ža i├ž ve d─▒┼č problemleri olan bir ├╝lke konumunda. Elbette ki bu konumdaki bir ├╝lkenin idarecileri, y├Âneticileri sistemin hayatiyeti i├žin bir tak─▒m tedbirler almak zorunda. Yani her sistem kendini ayakta tutacak bir tak─▒m tedbirleri alacakt─▒r. Y├╝ksek M├╝dafa Meclisi ismiyle gizli kararname ile kurulan kurum bu ama├žla kurulmu┼č bir kurum. Yani ├╝lkenin i├ž ve d─▒┼č d├╝┼čmanlara kar┼č─▒ kendini m├╝dafaa edebilme refleksini ortaya koyabilmesi i├žin neler yap─▒labilir, nas─▒l politikalar olu┼čturulabilir, bu politikalar nas─▒l uygulanabilir bunun i├žin kurulmu┼č, fakat halktan gizli olarak kurulmu┼č, sadece siyasi idarenin yani o g├╝nk├╝ h├╝k├╝metin imzalad─▒─č─▒ bir kararnameyle. Veya o g├╝nk├╝ h├╝k├╝mete imzalat─▒lan bir kararnameyle. Ve bu arada ┼×eyh Sait ─░syan─▒ veya farkl─▒ ┼čeyler olabilir bilemiyoruz. M├╝mk├╝nd├╝r. B├╝t├╝n i├ž ve d─▒┼č tehlike olarak g├Âr├╝nen ne varsa b├╝t├╝n bunlar─▒ da i├žine alan kapsaml─▒ ├žal─▒┼čmalar yapacak bir kurul olarak d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼č. 1949ÔÇÖdaki de yine ayn─▒ ama├žla d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼č. Burada ├Ânemli olan bu kurulu┼člara hayat veren d├╝┼č├╝ncedir. Bu d├╝┼č├╝nce tamamen askeri tarzda bir iradenin, en az─▒ndan arka planda askeri tarzda bir iradenin varl─▒─č─▒n─▒ h├ókim k─▒lmak ve devam ettirmektir. Dolay─▒s─▒yla art─▒k siyasi irade i├ž ve d─▒┼č g├╝venlikle alakal─▒, T├╝rkiyeÔÇÖdeki i├ž geli┼čmeler ve d─▒┼č politikas─▒n─▒n y├Ânlendirilmesiyle alakal─▒ ├žok fazla insiyatife sahip olamam─▒┼čt─▒r. ┼×imdi bunun yans─▒malar─▒n─▒ b├╝g├╝n ├žok daha net g├Ârebiliyoruz. Bak─▒n bug├╝n T├╝rkiyeÔÇÖde siyasi yap─▒lanmalar─▒n b├╝y├╝k k─▒sm─▒ ─░srailÔÇÖle yap─▒lan anla┼čmalara kar┼č─▒. Ve herkes de biliyor ki ─░srailÔÇÖle olan bu yak─▒nla┼čma T├╝rkiyeÔÇÖyi Ortado─čuÔÇÖda ÔÇťyaln─▒z devletÔÇŁ haline getirecektir. T├╝rkiye AvrupaÔÇÖdan soyutlanm─▒┼č, Yunanistan en ├Ânemli d├╝┼čman─▒, g├╝neyde Suriye ve IrakÔÇÖla problemi var. ─░ranÔÇÖla m├╝┼čahhas problemi olmasa da kendini ─░ranÔÇÖla d├╝┼čman addedmi┼č, b├Âyle de─čerlendirmi┼č, sadece politik d├╝zeyde temaslar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmeye ├žal─▒┼čan bir devlet konumunda. Kuzeyde kominist 6 tehlikesi var. T├╝rkiye ─░srailÔÇÖle bar─▒┼č yapmakla Ortado─čuÔÇÖdaki M├╝sl├╝man devletlerden de kendini soyutlad─▒. Varsa yoksa Amerika ve ─░srail. ─░srailÔÇÖin as─▒rlardan beri geli┼čtirdi─či bir iman var: Arzu MevÔÇÖud. Bu bir politika de─čil, bir inan├žt─▒r. Ve bu iman─▒n politikaya yans─▒m─▒┼č ┼čekli i┼čte NilÔÇÖden F─▒ratÔÇÖa kadar kendilerinin Kutsal Topraklar─▒ olarak g├Ârd├╝kleri b├Âlgeler var. ─░┼čte bu b├Âlgelerle ilgili adamlar─▒n inan├ž ve politikalar─▒ devam ediyor. Ve bu politika NilÔÇÖden F─▒ratÔÇÖa kadar geldi─čine g├Âre T├╝rkiyeÔÇÖnin ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝ i├žine alan bir imand─▒r. ┼×imdi ─░srail ile yap─▒lan anla┼čmalarla izlenen bu derece akl─▒n ve e┼čyan─▒n tabiat─▒na ayk─▒r─▒ politikay─▒, hi├ž bir siyasi iradenin tasvip etmesi m├╝mk├╝n de─čil. Ama b├╝t├╝n bunlara ra─čmen bu politika s├╝rd├╝r├╝l├╝yor. Bu nedir? Milli G├╝venlik KuruluÔÇÖnun kendi tehdit alg─▒lamalar─▒ ├žer├ževesinde olu┼čturdu─ču politikad─▒r. D─▒┼č siyasettir. Elbette ki bunu olu┼čtururken kendilerine g├Âre hakl─▒ gerek├želeri vard─▒r. Bu gerek├želer tart─▒┼č─▒lmaz gerek├želer de─čildir. Ve hi├ž bir zaman da ─░srailÔÇÖle bu yak─▒nla┼čman─▒n gerek├želeri anlat─▒lm─▒┼č de─čildir. ┼×imdi bir h├╝k├╝metin, yani siyasi iradenin veya cumhuriyeti koruyan ve kollayan g├╝├žlerin i├ž ve d─▒┼č politikalar─▒n─▒ halk─▒n nazar─▒nda da tasvip g├Âr├╝r halde tutmalar─▒ de─čil midir esas olan? Yani halk bu politikalar─▒ desteklemese, bu politikalar─▒n ba┼čar─▒l─▒ olmas─▒ m├╝mk├╝n m├╝d├╝r? Ben yapt─▒m oldu anlay─▒┼č─▒ m├╝mk├╝n m├╝d├╝r? M├╝mk├╝n de─čildir. Dolay─▒s─▒yla siyasi irade, partiler, h├╝k├╝metler kendi d─▒┼člar─▒nda olu┼čturulmu┼č bu projelere kar┼č─▒ ├ž─▒kmad─▒─č─▒ m├╝ddet├že, de─čerlendirmeye almad─▒─č─▒ m├╝ddet├že, halk─▒n haberi olmadan ve ├žo─ču zaman da bir ka├ž ki┼či taraf─▒ndan dizayn edildi─či i├žin ger├že─če de ayk─▒r─▒ d├╝┼čen bir tak─▒m politikalarla ve uygulamalarla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalaca─č─▒z demektir.