T├╝rkiye'de, ├ľzg├╝n Bir Hukuk Felsefesi Var m─▒d─▒r?

...


T├╝rkiye gibi, hen├╝z ulus-devlet mentalitesini a┼čamam─▒┼č toplumlarda hukuk yukar─▒dan a┼ča─č─▒ya yap─▒l─▒r. https://dusuncemektebi.com/d/173839/muharrem-balci-turkiye-gibi,-henuz-ulus-devlet-mantalitesiniasamamis-toplumlarda-hukuk-yukaridan-asagiya-yapilir 20.12.2018 ÔÇô 13.25 Mehmed Mazlum ├çelik / D├╝┼č├╝nce Mektebi T├╝rkiyeÔÇÖde ├Âzg├╝n bir hukuk sistemati─či daha do─čru bir ifade ile T├╝rkiyeÔÇÖde ├Âzg├╝n bir hukuk felsefesi mevcut mudur? Bu sizin nereden bakt─▒─č─▒n─▒za g├Âre de─či┼čir. Pozitif hukuk├žular i├žin sorun yok. Zaten uygulamada pozitif hukuk kurallar─▒ ve metinleri y├╝r├╝rl├╝kte. Bat─▒ da felsefesi de i├žselle┼čtirilmi┼č durumda. Onlara g├Âre pozitif hukuk ├Âzg├╝n. Fakat bu pozitif/modern hukukun milletin de─čerleriyle, ├╝lke ger├žekleriyle, evrensel de─čerlerle ne kadar uyum i├žinde, bunun muhasebesi yap─▒lm─▒yor. ├ľzg├╝nl├╝k nereye oturur, ├╝zerinde d├╝┼č├╝nmek gerekir. ├ľte yandan, ─░slam Hukuku ile ilgili olanlar ─░slam Hukukunun ideal hukuk sistemi vazetti─čini kabullenirler, ancak aya─č─▒n─▒n yere bas─▒p basmad─▒─č─▒n─▒, uygulamada bulunmayan bir hukuk sisteminin ├╝lke insan─▒na ve ya┼čant─▒s─▒na neler s├Âyleyip s├Âylemedi─čini sorgulamazlar. Modern hukuk├žular ─░slam hukuku ile ─░slam hukuk├žular─▒ modern hukuk ile al─▒┼čveri┼č yapmazlar, birlikte ├žal─▒┼č─▒p ├╝retmezler. H├ólbuki d├╝nyaya bir baksalar, M├╝sl├╝man olmayan Bat─▒, ─░slam hukukunun neredeyse t├╝m kurumlar─▒n─▒ hayata ge├žirmeye ├žal─▒┼č─▒yor. Y─▒llard─▒r dikkat ├žekmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m konudur bu. ─░slam hukukunun tahkim, uzla┼čt─▒rma, ombudsmanl─▒k, arabuluculuk gibi kurumlar─▒ modern hukuk sistemlerinde yer ald─▒. Hem de ne al─▒┼č, ├Âzel hukuk ihtilaflar─▒ art─▒k devlet yar- 2 g─▒s─▒nda g├Âr├╝lm├╝yor. Biz de bu orijinal kurumlar─▒m─▒z─▒, onlara g├Âre sa─čl─▒kl─▒, bize g├Âre eksik halleriyle Bat─▒ÔÇÖdan almaya devam ediyoruz. Bu durumda T├╝rkiyeÔÇÖde ├Âzg├╝n bir hukuk felsefesinden bahsetmek m├╝mk├╝n g├Âr├╝nm├╝yor. Genel olarak hukuk-iktidar, hukuk-siyaset ili┼čkisi hakk─▒nda neler s├Âylenebilir? ├ľzelde ise T├╝rkiyeÔÇÖde bu ili┼čki bi├žimi nas─▒l bir resim ortaya koyuyor? T├╝rkiye gibi, hen├╝z ulus-devlet mantalitesini a┼čamam─▒┼č toplumlarda hukuk yukar─▒dan a┼ča─č─▒ya yap─▒l─▒r. Dolay─▒s─▒yla hukuk ile halk aras─▒nda k─▒r─▒k fay hatlar─▒ olu┼čmu┼čtur. Bu y├╝zdendir ki tutan devrimler ÔÇô tutmayan devrimler ve tutan yasalar ÔÇô tutmayan yasalar s├Âylemi ve olgusu vard─▒r. ├ťstelik entelijansiyam─▒z bunun Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒ndaki resepsiyona ba─člarlar. Devrimler sadece ameli d├╝zenlemeler de─čil, yasal d├╝zenlemelerdir ayn─▒ zamanda. Tutmayan─▒, tutan─▒ndan ├žoktur ki bunu sonu├žlar─▒ndan ve sindirim sistemimizin bozuklu─čundan anl─▒yoruz. Peki, Cumhuriyetin ya┼čad─▒─č─▒m─▒z y─▒llar─▒nda durum farkl─▒ m─▒d─▒r? ┼×├Âyle bir gazetelerin 3. sayfalar─▒na ÔÇô art─▒k ilk sayfalara bile ta┼č─▒n─▒yorÔÇô bakmak, sosyal medyaya bakmak, mahkemelerdeki dava t├╝rlerine g├Âz atmak yeterli bilgiyi verecektir. Temel kanunlar─▒m─▒z olan T├╝rk Ceza Kanunu ve T├╝rk Medeni Kanunu uygulamalar─▒ndan rahats─▒z ve ma─čdur milyonlardan bahsediyoruz. Misal, Ter├Ârle M├╝cadele Yasas─▒ÔÇÖdan, ─░stanbul S├Âzle┼čmesiÔÇÖnden 6284 say─▒l─▒ Yasadan, olu┼čturdu─ču zul├╝mlerden bahsediyoruz. Bu ├Ârneklemeleri yapmam─▒z─▒n nedeni salt iktidarlar─▒ mahk├╗m de─čil elbet. ─░ktidarlar─▒ olu┼čturanlar da bu toplumun i├žinden ├ž─▒kmaktad─▒r. Hukukun k─▒lcal damarlara kadar ula┼čmad─▒─č─▒, hukuk bilincinin i├žselle┼čtirilmedi─či toplumlarda iktidarlardan beklentiye girmek de abesle i┼čtigaldir. Hen├╝z iktidar koltuklar─▒na ula┼čamam─▒┼č ancak oralardan nemÔÇÖalanan ve s─▒ras─▒n─▒ bekleyen sivil toplum kurulu┼člar─▒m─▒z─▒n temsilcileri bir y├Ân├╝yle iktidar─▒n salt siyaset├ži/b├╝rokrat olmayan sivil kanad─▒n─▒ olu┼čturuyor. Hukuk ÔÇô siyaset, hukuk ÔÇô iktidar ili┼čkilerini en a├ž─▒k bi├žimde sivil toplum - siyaset ili┼čkilerinde g├Ârebilir, tecr├╝be edebiliriz. ┼×imdi resme bakal─▒m: Resimde ÔÇôki karikat├╝rize etmiyorumÔÇô h├╝k├╝met bildirilerini imzalamak i├žin haz─▒rolda bekleyen sivil toplumcular─▒m─▒z─▒n, tarikat ve cemaat ehli kanaat ├Ânderlerinin hal-i p├╝r melali var. B├Âylesi bir resimde hukuk ve iktidar de─čil, hukuksuzluk ve iktidars─▒zl─▒k, hukuk ÔÇô siyaset de─čil, hukuksuzluk ÔÇô siyasetsizlik belirir. T├╝rkiyeÔÇÖde devlet fikri olduk├ža kuvvetli ve sivil toplum olduk├ža zay─▒f; T├╝rkiyeÔÇÖde devletin sivil toplumdan ayr─▒k ve sivil toplumun ├╝st├╝nde bir ├Âzne oldu─čuna dair g├╝├žl├╝ siyasi k├╝lt├╝r├╝ g├Âz ├Ân├╝ne al─▒narak devlet-hukuk ili┼čkisi nas─▒l bir resim ortaya koyuyor? Bu tespitinizin geleneksel s├╝reci bellidir ve sizin s├Âyledi─činiz gibidir. Devlet ÔÇô ebed ÔÇô m├╝ddet anlay─▒┼č─▒ ve ÔÇťkutÔÇŁ inanc─▒ bu s├╝reci i┼čaretliyor. 3 Bir de ┼č├Âyle bakal─▒m: Biz 68 ku┼ča─č─▒ say─▒l─▒r─▒z. Bir ┼čekilde k─▒y─▒s─▒ndan da olsa bula┼čt─▒k. 80ÔÇÖli y─▒llarda Bat─▒ÔÇÖdan aktar─▒lan, Medine Vesikas─▒ ile i├žeriklendirilen Sivil Toplumun ve toplumculu─čunun ne oldu─čunu g├Ârd├╝k ve bizzat i├žinde ya┼čad─▒k. ├ľzellikle 90ÔÇÖl─▒ y─▒llar T├╝rkiye ayd─▒n─▒n─▒n onur kazand─▒─č─▒ y─▒llard─▒r. Zira hen├╝z ÔÇťbenim iktidar─▒mÔÇŁ diyebilece─či y─▒llara ve iktidara kavu┼čmad─▒─č─▒ d├Ânemden bahsediyoruz ve iktidar umurumuzla imtihan olmam─▒┼čt─▒k. Bu tespitim sadece bizim mahalle i├žin de─čil, Sol i├žin de ge├žerlidir, ki zaten sivil toplum anlay─▒┼č─▒n─▒n bize gelmesi, ÔÇť┼ču kumsalda bir k├╝├ž├╝k yer de bize ay─▒r─▒n, kumdan kaleler yapal─▒mÔÇŁ d├╝┼č├╝ncesiyle olmu┼čtur. 90ÔÇÖl─▒ y─▒llarda genel insan haklar─▒, ├Âzelde t├╝ketici haklar─▒, hasta haklar─▒ vb. hak ihlallerine kar┼č─▒ kap─▒ kap─▒ dola┼čt─▒─č─▒m─▒z, meydanlar─▒ doldurdu─čumuz, birilerinin ├žaresizlikten, birilerinin m├╝cadele yeteneksizli─činden yurt d─▒┼č─▒nda e─čitim g├Ârd├╝─č├╝ y─▒llarda, bu insanlar e─čitim hakk─▒ ba┼čta olmak ├╝zere t├╝m hak ihlallerine kar┼č─▒ m├╝cadele verdiler, karakollar─▒, savc─▒l─▒klar─▒, duru┼čma salonlar─▒n─▒ doldurdular. Kimileri Yusufiye Medreselerinde tahsil g├Ârd├╝ler, baz─▒lar─▒ hala tahsil g├Âr├╝yorlar. 90ÔÇÖl─▒ y─▒llar kimimizin ├╝zerinde a─č─▒r y├╝kler olu┼čturdu ve AK Parti iktidara geldi─činde, ÔÇťi┼čte bug├╝ne kadar ├╝rettiklerimizi parti iktidara ta┼č─▒d─▒, o halde bize ihtiya├ž kalmad─▒ÔÇŁ s├Âylemiyle misketlerini al─▒p evlerine s─▒─č─▒nd─▒, i┼čini buldu, arazi oldu. H├ólbuki iktidar─▒n d├╝nden ├žok bug├╝n ihtiyac─▒ vard─▒ uyar─▒lmaya, ele┼čtirilmeye. Fakat ne sivil toplum anlay─▒┼č─▒ndan(kumda oynamak isteyenleri kastetmiyorum), ne emr-i bilmaÔÇÖruf nehyi anil m├╝nker inanc─▒ndan yeteri kadar nasiplenmemi┼č olanlar─▒m─▒z, alanlar─▒ terk ettiler, umurlar─▒ndan vuruldular, umutlar─▒n─▒ yitirdiler, ikbal kap─▒lar─▒ndan beslendiler, onurlar─▒n─▒ t├╝kettiler. ┼×imdi baz─▒lar─▒ kendilerinin olmasa bile yak─▒nlar─▒n─▒n, ├ževresindekilerin ba┼člar─▒na gelenlerden mustarip. H├ólbuki aslolan devlet de─čil insand─▒, hukukun muhatab─▒ olan insan. ─░ktidar da hukukun muhatab─▒ idi, ancak bunu anlayabilecek hukuk mant─▒─č─▒ bu ├╝lkede kimseye benimsetilemedi, kazand─▒r─▒lamad─▒. ├ľyle ya, iktidarlar hukukla aras─▒n─▒ s─▒cak tutanlar─▒ sevmez. ─░ktidarlar da bu insanlardan olu┼čuyordu zaten. ─░ktidarlar, sizin de s├Âyledi─činiz gibi sivil toplumun ├╝zerinde bir ├Âzne olarak alg─▒lan─▒yordu. Mesele iktidar olmakm─▒┼č, hukuka tabi olmak de─čil. Sonu├žta her bir olayda menfaati nedeniyle kand─▒r─▒lmaya m├╝sait olan iktidarlara, basiretlerini, lay├╝sÔÇÖel olmamalar─▒n─▒ hat─▒rlatacak kocakar─▒lar─▒ kaybettik. E─čri k─▒l─▒├žlar─▒ k─▒nlar─▒ndan ├ž─▒kar─▒p, bir daha ├ž─▒krmamak ad─▒na topra─ča de─čil, ba─čr─▒m─▒za g├Âmd├╝k. B├Âyle bir manzaradan ne iktidar, ne halk, ne HakkÔÇÖa uygun icraat ├ž─▒kar. K├Âkleri T├╝rkiye yak─▒n siyasi tarihinde bulunan ÔÇťb├Âl├╝nm├╝┼č toplumsall─▒kÔÇŁ durumu adalet alg─▒s─▒n─▒ nas─▒l etkiliyor? B├Âl├╝nm├╝┼č toplumsall─▒k, pek az bilinen, ancak literat├╝rde benze┼čen ├Ârnekleriyle an─▒lan yeni bir kavram ve olgu. G├╝n├╝m├╝zde L├╝bnanla┼čma, Irakla┼čma, Yugoslavyala┼čma, Afrikala┼čma gibi ├Ârneklemeleri var. Bunlar─▒n ortak y├Ân├╝, din ve/veya etnisite ├╝zerine kurulu olmalar─▒. Hatta ├Âzellikle AfrikaÔÇÖda dil de etkilidir bu b├Âl├╝nm├╝┼č toplumsall─▒kta. O halde bir tan─▒m yapmaya ├žal─▒┼č─▒rsak, ÔÇťB├Âl├╝nm├╝┼č Toplumsall─▒k; b├╝t├╝nsel toplumsal-k├╝lt├╝rel-ulusal ki┼čilik yap─▒s─▒n─▒n et- 4 nik-dinsel/mezhepsel alt kimliklere b├Âl├╝nmesi, ayr─▒┼čmas─▒ olarak ifade edebiliriz. Bu noktada toplumu olu┼čturan bu b├Âl├╝nm├╝┼čl├╝kteki alg─▒lara dikkat etmek gerekiyor. Cumhuriyetin kurulu┼čundan bu yana, hatta ├Âncesinde ba┼člat─▒lan, ┼čiddetini s├╝rekli artt─▒ran toplumsal b├Âl├╝nm├╝┼čl├╝k asl─▒nda bu topraklarda ya┼čayan milletlerin (etnik/dinsel/mezhepsel) alg─▒lar─▒ndaki sakatl─▒ktan kaynaklanm─▒yor. Aksine, t├╝m d├╝nyada kadim bir ge├žmi┼či olan, a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak Yahudi ÔÇô Greek k├╝lt├╝r ├žat─▒┼čmas─▒nda Bat─▒ÔÇÖda kayna─č─▒n─▒ bulan ve pompalanan, ayr─▒mc─▒l─▒klar─▒n s├╝rekli ka┼č─▒nmas─▒ndan, kangren edilmesine do─čru giden s├╝re├žlerden bahsediyoruz. Bu topraklarda farkl─▒ etnik/dinsel/mezhepsel ayr─▒l─▒klar─▒ olan toplumlar tek bir millet halinde ya┼čamaktayd─▒. ├ľrne─čin Osmanl─▒l─▒k, ├žimentosu ─░slam ve evrensellik olan uygulamas─▒ ile bu farkl─▒l─▒klar─▒ ve ├žok hukuklulu─ču as─▒rlarca b├╝nyesinde kavgas─▒z bar─▒nd─▒rabilmi┼čti. Web sayfama da girmi┼č bir hik├óyeyi ├žok ├Ânemserim. Nur Zelal Ceylan han─▒mefendi, GaziantepÔÇÖte bir misafirlik sohbetimizde dedesinin mezar─▒ ba┼č─▒nda ge├žen konu┼čmay─▒ aktar─▒r: Bir g├╝n MidyatÔÇÖta mezarl─▒kta dedesinin mezar─▒n─▒ ziyaretinde yan─▒na gelen bir ya┼čl─▒ EzidiÔÇÖnin dedesi ile ilgili bir an─▒s─▒n─▒ aktar─▒r. Ya┼čl─▒ Ezidi, Say─▒n CeylanÔÇÖ─▒n dedesinin muhterem bir Molla oldu─čunu, ├žok sevilip say─▒ld─▒─č─▒n─▒ ifade ettikten sonra; bir g├╝n dedesinin de hocas─▒ olan bir MollaÔÇÖn─▒n k├Âye geldi─čini ve dedesine ├Â─člen namaz─▒n─▒ k─▒ld─▒rtt─▒─č─▒n─▒, b├╝y├╝k MollaÔÇÖn─▒n dedesine, ÔÇťnamaz s─▒ras─▒nda Euzu besmeleyi cerhi okumamas─▒n─▒n sebebiniÔÇŁ sordu─čunda, ÔÇťbizim buralarda EzidiÔÇÖler de vard─▒r, bu nedenle biz buralarda Euzu besmeleÔÇÖyi cerhi okumay─▒zÔÇŁ demi┼čtir. Hik├óyenin ismini de ben koyup hik├óyenin kahraman─▒n─▒n torununun da izniyle web sayfamda B─░RL─░KTE YA┼×AMAK ba┼čl─▒─č─▒yla yay─▒nlam─▒┼čt─▒m. http://www.muharrembalci.com/oykuler/paylasim/8.pdf. Demem odur ki, bu topraklarda farkl─▒ etnik/din ve mezhepler kavgas─▒z 1000 y─▒l─▒ a┼čk─▒n ya┼čayabilmi┼člerdir. Yani ki, bu halklar─▒n ├Ânderleri dil s├╝r├žmesi de olsa ÔÇťAfedersiniz ErmeniÔÇŁ s├Âz├╝n├╝ kullanmam─▒┼čt─▒r. Bu birlikte ya┼čama k├╝lt├╝r├╝d├╝r. B├Âl├╝nm├╝┼č toplumsall─▒─č─▒n panzehiridir. ┼×imdi, mevcut T├╝rkiye siyasas─▒ ve hukuk sistemine rengini, anlam─▒n─▒ veren b├Âl├╝nm├╝┼č toplumsall─▒k zihniyetinin adaletinden bahsedebilmek m├╝mk├╝n m├╝d├╝r? Yarg─▒dan bahsetmiyorum bile, zira T├╝rkiyeÔÇÖde yarg─▒ yoktur, hi├ž olmam─▒┼čt─▒r. Bunca b├Âl├╝nm├╝┼č toplumsall─▒k ne hukuk ├╝retebilir ne de yarg─▒ i┼člevi g├Ârebilir. Zaten ├╝retemiyor ve i┼člevi de olmuyor. T├╝rkiyeÔÇÖde hukuk ba─č─▒ms─▒z ve tarafs─▒z m─▒d─▒r? E─čer bir ba─č─▒ml─▒l─▒k ve tarafgirlik s├Âz konusu ise bu duruma en ├žok etki eden; hukuk- iktidar ili┼čkisindeki iktidar tasallutu mudur yoksa hukuk b├╝rokrasisindeki unsurlar─▒n ta┼č─▒m─▒┼č olduklar─▒ ideolojik bagajlar m─▒d─▒r? T├╝rkiyeÔÇÖde hukukun tarafs─▒zl─▒─č─▒ ve ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒ ilk defa resepsiyonla birlikte yara alm─▒┼čt─▒r. ─░deolojik kayg─▒larla (ideolojiyi mahk├╗m etmiyorum, aksine hukuk ├╝retiminde ideoloji etken bir unsurdur, ama evrensellik de bir ideolojidir, etken olmal─▒yd─▒) ve kopyalama sistemiyle dayat─▒lan hukukun tarafs─▒z ve ba─č─▒ms─▒z olmas─▒ d├╝┼č├╝n├╝lemezdi ve zaten halka kar┼č─▒ ÔÇô halka ra─čmen kotar─▒l─▒p uygulamaya konmu┼čtu. Ba┼čka milletlere aitti ve o milletlerin ve inan├žlar─▒n─▒n, ideolojilerinin taraf─▒ oldu. Ba┼člang─▒├žta ba─č─▒ml─▒l─▒─ča ve tarafs─▒zl─▒─ča etki eden unsur, yeni bir millet yaratma hevesi ve bask─▒lamas─▒nda kendini g├Âsterdi. Sonras─▒nda bu zay─▒flasa da huku- 5 kun kayna─č─▒na uygun olarak Bat─▒ sek├╝lerle┼čmesinin gere─či, halk─▒n inan├ž de─čerlerine, gelenek, g├Âreneklerine ayk─▒r─▒l─▒klarla devam etti. ├çok partili hayat─▒n ─░ttihat├ž─▒l─▒kla y├╝r├╝t├╝ld├╝─č├╝ d├Ânemlerde intikam hukukuna d├Ân├╝┼čt├╝. 2002ÔÇÖden bu yana ise, iktidar─▒ ellerinden ka├ž─▒rm─▒┼č mutlu az─▒nl─▒─č─▒n, Bat─▒ÔÇÖn─▒n kuca─č─▒na oturmu┼č FET├ľ yarg─▒s─▒n─▒ da kullanarak ve kendisini iktidar yarg─▒s─▒ olarak da tan─▒tarak i┼členen hukuk cinayetleriyle s├╝rd├╝rd├╝. T├╝m bu olan biteni maalesef Kanal7ÔÇÖnin Hint filmlerini izler gibi izleyenler kand─▒r─▒lm─▒┼čl─▒k psikolojisini mazeret olarak ├Ân├╝m├╝ze koydular, kabullenmemizi istediler, b├╝y├╝k oranda da ba┼čar─▒l─▒ oldular. ┼×imdilerde tam da bu psikolojiye uygun hukuka ayk─▒r─▒ zihin akt├Ârleri yarg─▒da tecr├╝besizliklerini sergilemekte. ┼×unu bir t├╝rl├╝ anlatamad─▒k: Hukuk insan─▒ kand─▒rmaz. Hukuk, ya┼čanan hayat─▒n ta kendisidir. Hukuk, f─▒k─▒h anlam─▒nda, ÔÇťki┼činin leh ve aleyhine olanlar─▒ bilmesidir. Her konuda menfaatleri payla┼čan ve payla┼čt─▒ranlar─▒n hukuka gelince zafiyetlerini mazeret olarak ileri s├╝rmeleri affedilecek bir durum de─čildir. Zira sonu├žlar─▒ndan sadece kendileri de─čil, t├╝m millet, hatta hukukun evrenselli─či s├Âz konusu oldu─čundan t├╝m insanl─▒k zarar g├Ârmektedir. Nerede bir hukuka ayk─▒r─▒l─▒k var, bundan t├╝m insanl─▒k pay─▒n─▒ al─▒r. Bundan dolay─▒d─▒r ki, HUKUKUN YAYGINLA┼×TIRILMASI kavramsalla┼čt─▒rmas─▒n─▒ ve ├ľZG├ťRL├ťKLER─░N TEM─░NATI olma idesini an be an, y─▒llard─▒r savunduk ve s├Âyledik. Nafile bir ibadet de─čildi bu, aksine bir farziyetin, muhataplar─▒m─▒z─▒n nafile olarak bile g├Âremedi─či farziyetin ifadesi idi. Umudumuz odur ki, bu farziyet bizi de insanl─▒─č─▒ da kurtaracak. H├ókim-Savc─▒ ve Avukat ├╝├žl├╝s├╝ ba─člam─▒nda asgari ortak bir adalet duygusunun var oldu─čundan s├Âz edebilir miyiz? Bir h├ókimin olaya bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ ile bir savc─▒n─▒n olaya bak─▒┼č a├ž─▒s─▒nda mesleki formasyonun etkisi ÔÇťyal─▒n adaletiÔÇŁ g├Âlgeleyebilecek bir potansiyele sahip midir? Avukatl─▒k mesle─čini ayr─▒ tuttum. ÔÇťSavunma Hakk─▒ÔÇŁn─▒ yerine getiren avukatl─▒k mesle─či a┼č─▒r─▒ bir ┼čekilde ticarile┼čti mi? Sizce H├ókim-Savc─▒- Avukat sacaya─č─▒ nas─▒l olu┼čmal─▒, aralar─▒ndaki ili┼čki ortakla┼ča hakikati, dolays─▒z olarak adaleti arama noktas─▒nda nas─▒l bir ili┼čki bi├žimine sahip olmal─▒d─▒r? Yukar─▒da cevaplad─▒─č─▒m sorudan ve s├Âyle┼činin geli┼či itibariyle bu son soruyu ge├žsek iyi olur. ─░┼čleyi┼č /pratikle ilgili bir konu, belki ba┼čka bir s├Âyle┼činin konusu olabilir. Selamlar