Hukuk├žular─▒n G├╝venilirli─či Dip Yapt─▒ (ON5Y─░RM─░5)

...


17 Aral─▒k operasyonu sonras─▒ yarg─▒ ├╝zerinde olu┼čan soru i┼čaretlerini Avukat Muharrem Balc─▒ ile konu┼čtuk. Engin Din├ž'in r├Âportaj─▒ 17 Aral─▒k operasyonunun ard─▒ndan ├Âzellikle T├╝rkiyeÔÇÖdeki hukuk sistemi, yarg─▒ camias─▒ masaya yat─▒r─▒ld─▒. Ya┼čananlar─▒n, yarg─▒ ve polis i├žinde olu┼čturulan bir cunta veya paralel devletle, halk─▒n iradesine dayanan siyasal iktidar─▒ yolsuzluk ├╝zerinden yap─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒lan bir nevi darbe oldu─ču kamuoyunda genel kabul g├Âr├╝yor. 17 Aral─▒k sonras─▒ ya┼čananlara bu g├Âzle bak─▒ld─▒─č─▒nda, T├╝rkiyeÔÇÖde ilk defa savc─▒lar─▒n bu kadar medya ├Ân├╝nde ve kamuoyunu etkilemeye ├žal─▒┼č─▒rken g├Âr├╝yoruz. Yarg─▒ ├╝zerinde olu┼čan bu soru i┼čaretlerini Avukat Muharrem Balc─▒ ile konu┼čtuk. ├ľncelikle 17 Aral─▒k operasyonunu normal bir hukuki s├╝re├ž olarak m─▒ yoksa siyasete yap─▒lan bir darbe olarak m─▒ g├Ârmek gerekir? Ya┼čanan geli┼čmelere bakt─▒─č─▒n─▒zda sizin bu konudaki g├Âr├╝┼čleriniz nelerdir? 17 Aral─▒k Operasyonunu normal s├╝re├ž olarak g├Ârebilmek i├žin kullan─▒┼čl─▒ aptal olmak gerekir. H├╝k├╝met de b├Âyle alg─▒lam─▒┼č olmal─▒ ki bu operasyonu bir darbe te┼čebb├╝s├╝ olarak de─čerlendirdi ve ├╝zerine gidiyor. Birbiriyle ilgisiz 3 ayr─▒ soru┼čturmay─▒ tek bir ├žuvala koyup h├╝k├╝met ├╝yeleri ve iktidar aleyhine darbeye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝rcesine operasyon yapmak tam anlam─▒yla bir darbe te┼čebb├╝s├╝d├╝r. Nitekim 28 ┼×ubat darbesi de benzer y├Ântemlerle medyay─▒ da kullanarak yap─▒lm─▒┼čt─▒. Ayn─▒ ┼čekilde 60 darbesi de bebek ÔÇô k├Âpek davalar─▒yla bezenmi┼čti. 27 Aral─▒k darbe te┼čebb├╝s├╝ di─čer darbelerin aksine gizli bir ├Ârg├╝t taraf─▒ndan tezgahlanm─▒┼čt─▒r. ├ľnceki darbeler ve te┼čebb├╝sler TSK kaynakl─▒d─▒r ama TSK legal bir yap─▒lanmad─▒r. Her ne kadar TSK i├žinde derin yap─▒lardan bahsedilse bile TSK bu darbelere onay vermi┼čtir veya 1961 ve 1980ÔÇÖde oldu─ču gibi bizzat yapm─▒┼čt─▒r. 17 Aral─▒k darbe te┼čebb├╝s├╝ ise, elemanlar─▒n─▒n kahir ekseriyetinin ÔÇśkod ad─▒ÔÇÖ kulland─▒─č─▒, t├╝m kamu kurum ve kurulu┼člar─▒nda ├Ârg├╝tlenen bir paralel yap─▒ taraf─▒ndan tezgahlanm─▒┼čt─▒r. HSYKÔÇÖn─▒n ÔÇśadli kollukla ilgili y├ÂnetmelikÔÇÖ hakk─▒nda a├ž─▒klad─▒─č─▒ bir ÔÇśkorsan bildiriÔÇÖ sonras─▒ bu kurum tart─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒. Siz HSYKÔÇÖn─▒n b├Âyle bir bildiri a├ž─▒klamas─▒n─▒ nas─▒l yorumluyorsunuz? Bu bildirinin devam eden yarg─▒ s├╝re├žlerini etkileyece─čini bile bile HSYK nas─▒l b├Âyle bir bildiriye imza atm─▒┼čt─▒r? HSYK bir kamu kurulu┼čudur ve eylem ve i┼člemlerini kararlar─▒yla ortaya koyar. Kamu kurumlar─▒ kamuoyu ile konu┼čmaz i┼čini yapar. Kald─▒ ki daha sonra kendisinin ├Ân├╝ne gelme ihtimali olabilecek ihtilaflar hakk─▒nda ve her t├╝rl├╝ hak ve y├╝k├╝ml├╝l├╝klerini d├╝zenledi─či ├╝st yarg─▒ kurumlar─▒ ve ├╝yelerinin kararlar─▒n─▒ etkileyecek ┼čekilde ihsas-─▒ reyde bulunamaz, HSYK, kendini a┼čan ┼čekilde tarafgirlik pozisyonu alm─▒┼č, kamuoyunu ve ├╝st yarg─▒ ├╝yelerini etki alt─▒na alm─▒┼čt─▒r. HSYK s├Âzkonusu bildiriyi, HSYK Ba┼čkan─▒ veya vekilinin ├ža─čr─▒s─▒ olmadan ve onlar─▒n yokluklar─▒nda karar vererek yay─▒nlam─▒┼čt─▒r. Bu nedenle korsan bildiri s─▒fat─▒n─▒ hak etmi┼čtir. Bir kamu kurumunun bu kadar g├Âz├╝ d├Ânm├╝┼čl├╝k haline T├╝rk siyaset ve hukuk tarihinde ilk defa rastlanmaktad─▒r. Tabii ki de yarg─▒n─▒n, y├╝r├╝tme ve siyaset kar┼č─▒s─▒nda ilk defa bu kadar militanla┼čm─▒┼č hali. 17 Aral─▒k operasyonuyla g├╝ndeme gelen ─░stanbul Ba┼čsavc─▒vekili Zekeriya ├ľzÔÇÖ├╝n Dubai tatili, bir belediye ba┼čkan─▒n─▒ ├╝zerinde n├╝fuz kurmaya ├žal─▒┼čmas─▒ ve son olarak d├╝n yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamalara bakarsak, savc─▒n─▒n bu kadar kamuoyu ├Ân├╝nde olmas─▒ ve tabi tart─▒┼č─▒l─▒r olmas─▒, bu savc─▒ya ve y├╝r├╝tt├╝─č├╝ soru┼čturmalara kar┼č─▒ bir g├╝ven sorunu ortaya ├ž─▒karm─▒yor mu? Savc─▒n─▒n bu kadar kamuoyu ├Ân├╝ne ├ž─▒kt─▒─č─▒ bir d├Ânemi 35 y─▒ll─▒k meslek hayat─▒mda ilk defa g├Âr├╝yorum. 28 ┼×ubat s├╝recindeki militan ba┼čsavc─▒lar daha bu kadar ├Âne ├ž─▒kmam─▒┼č, bu kadar medyatik olmam─▒┼člard─▒. Demek ki kendileri ve ba─čl─▒ bulunduklar─▒ camia i├žin ├žok ├Ânemli bir durum s├Âzkonusudur. Savc─▒n─▒n veya bundan sonraki s├╝re├žlerde baz─▒ yarg─▒ g├Ârevlilerinin kamuoyu ├Ân├╝nde tart─▒┼č─▒l─▒r olmas─▒ mevcut hukuk d├╝zeninde bir g├╝ven erimesi olu┼čturacakt─▒r denilebilir. Ancak T├╝rk hukuk ve yarg─▒ tarihinin i├žinde olanlar i├žin bu g├╝ven erimesi s├╝rpriz de─čildir. Cumhuriyet tarihinin hi├žbir d├Âneminde yarg─▒m─▒z g├╝ven olu┼čturmad─▒─č─▒ gibi, s├╝rekli g├╝vensizlik a┼č─▒lam─▒┼čt─▒r topluma. Meslek hayat─▒m─▒z boyunca savc─▒ ve hakimlerimizin ve tabii ki hukuk ve yarg─▒ sistemimizin adil olmayan uygulamalar─▒n─▒ g├Âren, ya┼čayan hukuk├žular─▒z. Vakit olsa y├╝zlerce ├Ârne─čini bug├╝nk├╝ ├Ârneklerden daha vahimlerini ortaya koyabiliriz. Bu s├Âzlerimizden sorunun tek m├╝sebbibi olarak yarg─▒ mensuplar─▒ oldu─ču anla┼č─▒lmamal─▒. Hukuk ve yarg─▒ sistemini savc─▒ ve yarg─▒├žlar yapmamaktad─▒r. Sorumlu olanlar ba┼čta ge├žmi┼č ve mevcut siyasilerimiz olmak ├╝zere hukuk├žular─▒m─▒z ve t├╝m ayd─▒nlar─▒m─▒zd─▒r. Hukuk ve yarg─▒ sistemine g├╝vensizlikle siyaset ve sosyal sisteme g├╝ven oranlar─▒n─▒n birbirine yak─▒n oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorum. Ba┼čsavc─▒vekilinin tatili ve n├╝fuz kullanmas─▒ ile ilgili konu┼čmak erkendir. Bu i┼č savc─▒ ile bizzat ilgili olanlar─▒n i┼čidir. Sadece iddia d├╝zeyindedir. Buruda ├Ânemli bir husus da ┼čudur. Yarg─▒ mensuplar─▒ ├╝zerinde sadece HSYKÔÇÖn─▒n n├╝fuzu veya yarg─▒ mensuplar─▒n─▒n davran─▒┼člar─▒ de─čil, iktidar─▒n da yarg─▒ ├╝zerinde vesayet kurmas─▒, olas─▒ aleyhe kararlara m├╝dahale edebilmeleri de dikkate al─▒nmal─▒d─▒r. Buna ait ├Ârnekler de az de─čildir. Yarg─▒ ve polis i├žinde var oldu─ču iddia edilen paralel yap─▒ hakk─▒nda siz ne d├╝┼č├╝n├╝yorsunuz? B├Âyle bir yap─▒ var m─▒? B├Âyle bir yap─▒ varsa ve iddia edildi─či gibi operasyonlar d├╝zenliyorsa, yarg─▒ya nas─▒l g├╝venebiliriz? Bu anlamda bu iddialar nedeniyle ve yarg─▒n─▒n i├žinde bulundu─ču durumu g├Âz├Ân├╝ne al─▒rsak bir reform ├žal─▒┼čmas─▒ i├žine girilmeli mi? Paralel yap─▒n─▒n varl─▒─č─▒ tart─▒┼č─▒lamaz. Bu bug├╝n├╝n sorunu da de─čildir. 1997'de MGK ve DEMOKRAS─░ Hukuk ÔÇô Ordu ÔÇô Siyaset kitab─▒mda TSK nezdinde kurulmu┼č MGK paralel yap─▒s─▒n─▒ anlatm─▒┼čt─▒m. Ger├žekten de MGK, Ba┼čbakanl─▒k Te┼čkilat yap─▒s─▒n─▒n bir kopyas─▒ olarak t├╝m bakanl─▒k kadrosunun paraleli bir te┼čkilat yap─▒s─▒ kurmu┼čtu. Ayn─▒ ┼čekilde 28 ┼×ubat ├Âncesi ve sonras─▒nda hatta Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n son d├Ânemlerinden bu yana devlete paralel yap─▒lar oldu─čunu biliyoruz ve bu yap─▒lar─▒n zaman zaman iktidar veya iktidar ortaklar─▒ olduklar─▒n─▒ da biliyoruz. ┼×u anki iktidar da iktidara gelmeden ├Ânce devlete paralel bir yap─▒lanman─▒n bilgisine sahipti. Kald─▒ ki bir MGK tecr├╝besi de ya┼čanm─▒┼čt─▒. Ancak o g├╝nlerde bu yap─▒ya ve benzerlerine ihtiyac─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yordu. Sadece ad─▒ ge├žen paralel yap─▒lanmaya de─čil, olas─▒ t├╝m paralel yap─▒lanmalara ihtiya├ž hissediyordu ve ├žok da pop├╝list davranm─▒┼čt─▒. Hatta bu yap─▒lanmalar─▒n her biri kendilerine ait kontenjanlar─▒ kullan─▒yordu. Bunu a├ž─▒k├ža da belli ediyorlard─▒. ─░┼čin tehlikeli yan─▒, paralel yap─▒lanman─▒n yarg─▒ kadrolar─▒na da bula┼čmas─▒d─▒r. Yarg─▒n─▒n tarafs─▒zl─▒─č─▒ ve ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde bunun ne kadar tehlikeli sonu├žlar do─čuraca─č─▒ ku┼čkusuzdur. Nitekim ┼čekil AÔÇÖda g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi tehlike gelip ├žatm─▒┼čt─▒r. ┼×u andan itibaren, ge├žmi┼čten bu yana g├╝ven erimesi i├žinde bulunan yarg─▒ tamamen g├╝venilirli─čini yitirmi┼čtir. Bu g├╝ven yiti─či sadece yarg─▒ya de─čil, yarg─▒y─▒ da 2010ÔÇÖda yeniden dizayn eden iktidara kar┼č─▒ geli┼čmektedir. ┼×imdi bir reform mutlaka gerekir ancak bu reform 2010 ├Âncesine hatta Meclise sunulan tasar─▒da oldu─ču gibi daha da k├Ât├╝ hale d├Ânmek ┼čeklinde olursa yarg─▒ya ve siyaset kurumuna g├╝vensizlik tavan yapacakt─▒r. Nitekim konunun taraftar gibi taraf─▒ olmayan hukuk├žular─▒n g├╝venleri dip yapm─▒┼čt─▒r. Eski Bakan ├ľmer Din├žerÔÇÖin kamuda reform ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n neden baltaland─▒─č─▒ ┼čimdi daha iyi anla┼č─▒lm─▒yor mu? H├╝k├╝metin HSYKÔÇÖya y├Ânelik son d├╝zenlemesi hakk─▒nda ne d├╝┼č├╝n├╝yorsunuz? D├╝zenlemenin Anayasa MahkemesiÔÇÖnden d├Ânece─či iddia ediliyor. Siz de bu fikirde misiniz? H├╝k├╝metin Adli Kolluk Y├Ânetmeli─činde yapt─▒─č─▒ ve Dan─▒┼čtayÔÇÖ─▒n y├╝r├╝rl├╝─č├╝n├╝ durdurdu─ču de─či┼čiklik gibi HSYK i├žin ├Âng├Ârd├╝─č├╝ kanun de─či┼čikli─či de AYMÔÇÖden d├Ânecektir. Kriz d├Ânemlerinde siyaset kurumunun zecri tedbirler almas─▒ gerekti─či yolundaki g├Âr├╝┼č, hukuk kuramlar─▒ ile rastgele oynamay─▒ i├žermez, i├žermemelidir. Bu de─či┼čiklikler bumerang gibidir. Hukuki d├╝zenlemelerin kal─▒c─▒ ve evrensel hukuk kurallar─▒na uygun yap─▒lmas─▒ esast─▒r. G├╝n├╝ birlik ve g├╝n├╝ kurtarmaya y├Ânelik kanuni d├╝zenlemeler yarg─▒ya ve dola- y─▒s─▒yla da siyaset kurumuna g├╝veni azalt─▒r. Halk kitlelerinin sloganik taraftarl─▒─č─▒ g├Âz boyay─▒c─▒d─▒r, aldat─▒c─▒d─▒r ve ge├žicidir. Yap─▒lan yasal d├╝zenlemelerden zarar g├Ârenlerin taraftarl─▒─č─▒ sona erece─či gibi kar┼č─▒ tarafta yer almas─▒na, sonra da kaosa sebep olur. Kamusal ve kamuyu ilgilendiren ihtilaflar─▒n tek ├ž├Âz├╝m├╝ hukukun yayg─▒nla┼čt─▒r─▒lmas─▒d─▒r. Pop├╝list politikalar ve g├Ârmezden gelmeler bir ├╝lkenin hukukuna darbe vurmakta ve adaletsizli─če yol a├žabilmektedir. Hukuk bir oyun sahas─▒ de─čil, her ┼čeyin kendine ait oldu─ču yere konmas─▒ anlam─▒na adaletin tesis edildi─či mecra olarak g├Âr├╝lmelidir. Bu konu en ├žok da siyaset kurumunu ba─člamaktad─▒r. Kar┼č─▒ taraf, paralel yap─▒lanmalar, derin devlet, bunlar hep siyaset kurumunun zaaflar─▒ ve kusurlar─▒d─▒r. on5yirmi5.com